İsrail, Doktorlar Sahissiz Sınırları da Dahil Çok Sayıda Yardım Kuruluşunun Çalışmasını Askıya Aldı
Gazze’de Yardım Çalışmalarına Kısıtlama
İsrail, yeni kayıt kurallarını uygulamadığı gerekçesiyle Doktorlar Sahissiz Sınırlar (MSF) ve CARE gibi 20’den fazla insani yardım kuruluşunun Gazze Şeridi’ndeki faaliyetlerini askıya aldığını duyurdu. Bu karar, bölgedeki insani yardım çalışmalarını olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor.
Yeni Kayıt Kuralları Nedir?
İsrail’in bu yılın başlarında duyurduğu yeni kurallar, yardım kuruluşlarının Gazze’de faaliyet göstermeye devam edebilmeleri için çalışanlarının adlarını kaydettirmelerini, fon ve operasyonlar hakkında detaylı bilgi vermelerini gerektiriyor. Ayrıca, İsrail’i boykot eden, 7 Ekim saldırısını reddeden veya İsrailli askerler veya liderlere karşı uluslararası mahkeme davalarını destekleyen kuruluşların da diskalifiye edilmesini içeren ideolojik gereklilikler de bulunuyor.
İsrail’in Gerekçesi Ne?
İsrail Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre, bu önlemlerin amacı, Hamas ve diğer militan grupların yardım kuruluşlarını kullanarak faaliyetlerini sürdürmesini engellemek. Savunma Bakanlığı, daha önce Hamas’ın yardım malzemelerini ele geçirdiğini iddia etmişti, ancak bu iddia Birleşmiş Milletler (BM) ve yardım kuruluşları tarafından reddedilmişti.
Savunma Bakanlığı Sözcüsü Açıklaması
“İnsani yardımın kabul edilebilir olduğunu, ancak insani çerçevelerin terör için kullanılmasına izin verilmeyeceğini” belirtti.
Yardım Kuruluşlarının Tepkisi
Doktorlar Sahissiz Sınırlar (MSF), İsrail’in kararının Gazze’deki çalışmalarını olumsuz etkileyeceğini ve bölgedeki sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştıracağını vurguladı. MSF, çalışanları hakkında İsrail’in yönelttiği iddiaları reddetti ve çalışanlarının askeri faaliyetlere karışmadığını belirtti.
MSF Temsilcisi Açıklaması
“MSF, asla askeri faaliyette bulunan kişileri istihdam etmez” dedi.
Diğer Yardım Kuruluşlarının Endişeleri
Norveç Mülteciler Konseyi’nden Shaina Low, kararın kırılgan bir ateşkes döneminde alınmasının yıkıcı olduğunu ifade etti. Low, çalışan gönderilememesi durumunda yerel çalışanların aşırı yük altında kalacağını belirtti.
Shaina Low Açıklaması
“Bütün iş yükü, tükenmiş yerel çalışanlarımızın üzerine kalacak” dedi.
Bazı yardım kuruluşları, İsrail’in talebi üzerine çalışan listelerini vermekten çekindiklerini ve bunun Avrupa’daki veri koruma yasalarına aykırı olabileceğini belirtti. Ayrıca, Gazze’de yüzlerce yardım çalışanının öldürülmüş olmasından dolayı güvenlik kaygılarını dile getirdiler.
Lisansların Geri Çekilmesi ve Sonuçları
İsrail’in kararı, yardım kuruluşlarının İsrail’deki ve Doğu Kudüs’teki ofislerinin kapanmasına ve uluslararası personelin ve yardımın Gazze’ye gönderilememesine yol açacak. Yardım kuruluşlarına yönelik lisansların 1 Ocak’ta iptal edileceği ve İsrail’de bulunan kuruluşların 1 Mart’a kadar ülkeyi terk etmeleri gerektiği bildirildi. Kuruluşlar, karara itiraz etme hakkına sahip.
İsrail’in Açıklaması
İsrail Savunma Bakanlığı’nın denetimindeki COGAT, listedeki yardım kuruluşlarının Gazze’ye giren toplam yardımın %1’inden daha azını sağladığını ve daha fazla kuruluşun (20’den fazla) faaliyet göstermeye devam edeceğini belirtti. COGAT, kayıt sürecinin, Hamas’ın yardım kuruluşları aracılığıyla faaliyet göstermesini engellemek için tasarlandığını ifade etti.
Geçmişte Benzer Uygulamalar
İsrail, daha önce de uluslararası insani yardım kuruluşlarına yönelik benzer baskılar uygulamıştı. Savaş sırasında, İsrail, BM Filistin Mülteciler Yardım Programı’nın (UNRWA) Hamas tarafından sızdırıldığı ve tesislerini kullandığı iddialarında bulunmuştu. BM, bu iddiaları reddetmişti. İsrail, Başbakan Benjamin Netanyahu ve sağcı müttefiklerinin eleştirileri üzerine UNRWA’yı Ocak ayında kendi topraklarında faaliyet göstermesi yasaklanmıştı. ABD, UNRWA’ya en büyük bağışçı konumundayken, 2024’ün başlarında fonlamayı durdurmuştu.
Yardım Kuruluşlarının Güvenlik Endişeleri
AIDA’nın yürütme direktörü Athena Rayburn, İsrail’in, toplanan verilerin askeri veya istihlak amaçlı kullanılmayacağını garanti etmediğini ve bunun ciddi güvenlik endişelerine yol açtığını belirtti. Rayburn, Gazze’de 500’den fazla yardım çalışanının öldürüldüğünü vurguladı.
- Doktorlar Sahissiz Sınırlar (MSF) faaliyetlerini askıya aldı.
- CARE faaliyetlerini askıya aldı.
- Norveç Mülteciler Konseyi faaliyetlerini askıya aldı.
