Kaliforniya’nın Milyarder Vergisi Mimarı: Kapitalizm İyi Bir Sistem Ama Şu An İyi Çalışmıyor

Kaliforniya‘da Milyarder Vergisi Tartışması: Uzman Açıklamaları

Kaliforniya’da tartışma yaratan milyarder vergisi önerisinin arkasındaki isimlerden Brian Galle, kendisini “hevesli bir kapitalist” olarak tanımlarken, mevcut sistemin beklentileri karşılamadığını belirtti. Galle, Fortune dergisiyle yaptığı açıklamada, kapitalizmin insanlığa büyük faydalar sağladığını vurgulasa da, günümüzdeki sistemin düzgün çalışmadığını savundu.

Yeni Kitabında Eleştiriler ve Çözüm Önerileri

Galle, yaklaşan “Ultra Zenginleri Nasıl Vergilendiririz” adlı kitabında, az sayıda ailenin hakimiyetinin yavaş büyüyen ekonomilere, yüksek enflasyona ve durgunluğa yol açtığını iddia ediyor. Georgetown Üniversitesi’ndeki görevinden sonra Kaliforniya’ya taşınan Galle, Meclis Üyesi Alex Lee tarafından sunulan ve eyaletin bütçe açığını gidermeyi amaçlayan milyarder vergisi taslağının yazımında önemli rol oynamıştı.

Yasal Süreçlerdeki Deneyimleri ve Yüksek Mahkeme’nin Rolü

Galle, daha önce Senatör Elizabeth Warren’ın başkanlık kampanyası sırasında benzer bir vergi önerisiyle de ilgilenmiş ve 2024 yılında Yüksek Mahkeme’ye sunduğu bir dilekçe, Yargıç Ketanji Brown Jackson tarafından dikkate alınmıştı. Bu durumun, siyasi yelpazideki duruşunu gösterdiğini belirten Galle, “Eğer Yüksek Mahkeme’nin bu konudaki görüşü merak ediyorsanız, altı Cumhuriyetçi’nin ne düşüneceğini muhtemelen bu durum gösterir,” dedi.

Vergi Kaçakçılığı ve Mevcut Sistemdeki Boşluklar

Galle, mevcut Amerikan vergi sisteminin, zenginlerin ne zaman vergi ödeyecekleri konusunda seçme özgürlüğü tanıyarak, vergi kaçakçılığına olanak sağladığını vurguladı. Ekonomist Emmanuel Saez’in araştırmalarına atıfta bulunarak, milyarderlerin vergi oranının ortalama Amerikalı hane halkının vergi oranından yüzde 20 daha düşük olduğunu belirtti. Zenginlerin, varlıklarını satarak sermaye kazancı elde etme seçeneği sayesinde vergi ödemeyi erteleyebildiklerini ve “satın al-ödünç al-öl” (buy-borrow-die) uygulamasıyla yaşamlarını finanse ettiklerini ifade etti. Galle, “Benim de Fidelity hesabımda, ‘Tasarruflarınıza karşı kredi çekmek ister misiniz?’ diye soran bir düğme var. Muhtemelen milyarderler için daha da kolaydır,” şeklinde konuştu.

Eleştirilere Yanıt ve Uluslararası Örnekler

Teknoloji milyarderi Palmer Luckey gibi eleştirmenler, milyarder vergisinin işletmeleri tasfiye etmelerine ve çalışanları işten çıkarmalarına neden olacağını savunmuşlar. Ancak Galle, bu görüşe katılmayarak, 1 milyar dolarlık hisse senedi olan birinin, verginin %1’ini ödemek için bile küçük bir miktar borç almasının kolay olduğunu belirtti. Ayrıca, birçok ülkenin milyarder vergisini geri çekmesinin, başarısızlık anlamına gelmediğini, İsviçre ve İspanya gibi başarılı ve sürdürülebilir modellerin olduğunu vurguladı.

Vergi Uygulamalarındaki Zorluklar ve Çözüm Yolları

Galle, milyarderlerin vergi kaçakçılığında giderek daha iyi hale geldiklerini ve avukatlarının vergi seçeneğini kullanma boşluklarını bulmak için daha da geliştiğini belirtti. Özel sanat koleksiyonları gibi bazı varlıkların değerlemesinin zor olabileceğini kabul etse de, formüller ve değerlemelerle bu sorunların çözülebileceğini söyledi. Wharton profesörü Kent Smetters, bu sorunların çözülebilir olduğunu ve “satın al-ödünç al-öl” modelinin meşru bir sorun olduğunu kabul ederken, bunun vergi ilkelerine dayanmadığını belirtti. Smetters, bu durumun birçok kişi için bir ahlaki sorun olduğunu ve bunun da haklı olduğunu ekledi.

• Brian Galle: Kaliforniya’nın milyarder vergisi önerisinin arkasındaki isimlerden, vergi hukuku uzmanı.
• Alex Lee: Kaliforniya Meclis Üyesi, milyarder vergisi taslağını sunan.
• Elizabeth Warren: Daha önce milyarder vergisi önerisiyle gündeme gelmiş Senatör.
• Ketanji Brown Jackson: Yüksek Mahkeme Yargıcı.
• Palmer Luckey: Milyarder, Kaliforniya’daki milyarder vergisi önerisine eleştirel yaklaşan.
• Emmanuel Saez: Ekonomist, vergi oranları üzerine araştırmalar yapan.
• Kent Smetters: Wharton profesörü, Penn Wharton Bütçe Modelinin öğretim direktörü.