Kontrolsüz D Vitamini Kullanımı Zehirlenmeye Neden Olabilir
D Vitamini Kullanımında Dikkat: Zehirlenme Riski Artıyor
Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolik Hastalıklar Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Altay, kontrolsüz D vitamini kullanımının zehirlenmeye yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu. Özellikle kış aylarında artan D vitamini takviyesi kullanımına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Altay, D vitamini düzeyinin 100 ng/mL’yi geçmesi durumunda zehirlenme riskinin arttığını belirtti.
D Vitamini Eksikliği ve Kış Aylarının Etkisi
Prof. Altay, sonbahar ve kış aylarında güneş ışınlarının açılarının değişmesi nedeniyle D vitamini üretiminin azaldığını ifade etti. Bu durum, yeterli D vitamini deposu olmayan kişilerde eksiklik ve yetersizliğe yol açabiliyor. Sağlıklı bir yetişkinde D vitamini kan düzeyinin 30-50 ng/mL arasında olması gerektiğinin altını çizerek, “Eğer ölçülen D vitamini düzeyi 12-20 ng/mL aralığındaysa D vitamini yetersizliği, 12 ng/mL’nin altındaysa ise D vitamini eksikliği olarak değerlendiririz” dedi.
D Vitamini Zehirlenmesi Riski ve Dozaj
Yeterli kalsiyum alan bir yetişkinin D vitamini düzeyinin 100 ng/mL’yi geçmesi durumunda zehirlenme riski taşıdığını belirten Altay, “Fazla miktarda kontrolsüz alınan D vitamini vücutta birikip atılamayacağı için zehir etkisi yapabilir” şeklinde konuştu. Günlük tolere edilebilir üst limitin 4 bin ünite olduğunu ve bu miktarın üzerinde veya uzun süreli kullanımın zehirlenmeye yol açabileceğini vurguladı.
D Vitamini Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
D vitamini zehirlenmesi başlangıcında kanda kalsiyum düzeylerinin arttığına dikkat çeken Prof. Altay, bu durumun bulantı, kusma, sık idrara çıkma, halsizlik, bitkinlik ve kas güçsüzlüğü gibi belirtilere yol açabileceğini söyledi. Daha ciddi vakalarda ise böbrek taşları, böbrek hasarı, kalp ritim düzensizlikleri, çarpıntı, depresyon, bilinç bulanıklığı ve hatta koma gibi nörolojik ve psikiyatrik belirtiler görülebilir.
D Vitamini Zehirlenmesi Kimlerde Görülüyor?
D vitamini zehirlenmesinin özellikle yaşlılarda, küçük çocuklarda ve kadınlarda daha sık görüldüğünü belirten Altay, “Güneş ışınlarıyla vücudumuzda üretilen veya doğal besinlerle aldığımız D vitamini ile zehirlenme olması oldukça nadirdir. D vitamini zehirlenmesinin asıl sebebi, hazır satılan vitamin takviyeleri yoluyla vücudumuza aldığımız aşırı düzeyde D vitaminidir” dedi.
D Vitamini Zehirlenmesinden Korunma Yolları
Altay, D vitamini zehirlenmesinden korunmak için şu önerilerde bulundu:
- Halkın bilinç düzeyinin artırılması
- D vitamini takviyelerinin kullanımında rehberlerin önerilerine uyulması
- Gerekli görüldüğünde klinik takipte olunması
- D vitamini ve kalsiyum alımının kesilmesi ve zehirlenme şüphesi durumunda hastaneye başvurulması
Doğal D Vitamini Kaynakları
Doğal D vitamini kaynakları hakkında bilgi veren Altay, ton balığı, uskumru, somon gibi yağlı balıklar, tereyağı, yumurta sarısı, karaciğer ve güneşte kurutulmuş mantarların D vitamini içerdiğini belirtti. Ancak, sadece gıdalarla yeterli D vitamini alınamayabileceğini ve güneş ışığına yeterince çıkılamıyorsa takviye alınabileceğini söyledi. Takviyelerin ilaç dozu olmadığını ve tedavi kavramıyla karıştırılmaması gerektiğini vurguladı.
