Körfez’deki Petrol ve Doğalgaz Tesislerinin Kapanması Enerji Fiyatlarını Vurdu, ABD Müdahale Hazı…
Körfez‘deki Petrol ve Doğalgaz Tesislerinin Kapanması Enerji Fiyatlarını Vurdu, ABD Müdahale Hazırlığında
İran Savaşı Etkisi: Körfez Ülkelerinde Petrol ve Doğalgaz Üretimi Durdu
Katar’ın sıvılaştırılmış doğal gaz üretimini durdurmasının ardından Irak ve Kuveyt’te petrol sahalarından üretimin kapatılması, İran savaşının enerji fiyatları üzerindeki etkisini genişletti. Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin de benzer adımlar atabileceği belirtiliyor.
Strait of Hormuz Kilit Noktası
Petrol ve doğalgaz sahalarının askeri tehdit altında olmaması, sorunun temel nedeni olarak değerlendiriliyor. Asıl sorun, İran savaşının etkisiyle Strait of Hormuz boğazının fiili olarak kapanması. Bu dar geçiş noktasının sıkışıklığı, Körfez bölgesindeki enerji üreticilerinin ihracat için sınırlı seçeneklere sahip olmasına neden oluyor. Bu durum, yerel depolama alanlarının dolmasına ve ardından üretim durdurulmasına yol açıyor.
Uzman Uyarıları: Kalıcı Hasar Riski
Üretimin aniden durdurulması, petrol kuyularının uzun süreli sorunlar yaşamasına neden olabilir. Texas A&M Üniversitesi’nden petrol mühendisliği profesörü Sid Misra, “Petrol ve doğalgaz kuyuları, ışık anahtarı gibi çalışmaz. Üretimin durması ekipman arızalarına ve jeolojik bozulmalara yol açabilir” şeklinde bir alıntı* yaptı. Ayrıca, üretimin yeniden başlaması için haftalar sürebileceği belirtiliyor. Misra, “Petrolün yer altında suyla birlikte hapsolması, geri dönüşü olmayan bir durum yaratabilir. Bu kapasite kalıcı olarak kaybolabilir ve küresel enerji arzını azaltarak fiyatları yükseltebilir” dedi.
OPEC’in Esnekliği ve ABD Müdahalesi
Raymond James analisti Pavel Molchanov, OPEC ülkelerinin üretim akışlarını ayarlama konusunda diğer bölgelere göre daha yetkin olduğunu vurguladı. “Körfez bölgesinde, üretimi yukarı veya aşağı modüle etme konusunda uzun bir geçmişimiz var. Genellikle farklı nedenlerle yapılır, ancak bu durumdan günler veya haftalar içinde çözülebilir”* ifadelerini kullandı.
ABD ise enerji piyasalarını tedirgin eden bir diğer sorunu çözmek için harekete geçti: İran çatışmasının başlamasıyla birlikte fırlayan bölgesel petrol sevkiyatı sigorta fiyatları. ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC), 6 Mart’ta, bölgedeki deniz yolu sigortası, savaş riski dahil olmak üzere yeniden sigorta için kargo, gövde ve makine kapsamı sunmaya odaklanacağını duyurdu. DFC, aynı zamanda tankerlerin geçişi için potansiyel deniz eskortları hazırlıyor.
ABD’den Sigorta ve Askeri Destek Sözü
DFC CEO’su Ben Black yaptığı açıklamada, “Sigorta planımızın Körfez Hormuz Boğazı’ndan petrol, benzin, LNG, jet yakıtı ve gübre akışını yeniden sağlayacağına güveniyoruz”* dedi. ABD Savunma Komutanlığı (CENTCOM) ile koordineli olarak DFC kapsamının başka bir politika tarafından sağlanamayacak güvenlik seviyesi sunacağı belirtildi.
Fiyatlar Rekor Seviyede
Cuma günü itibarıyla ABD petrol referans fiyatı varil başına 90 doların üzerine çıkarak, yıl başından bu yana %60 artış gösterdi ve 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle oluşan en yüksek seviyelere yaklaştı. Dünya genelinde benzin, dizel ve jet yakıtı gibi yakıt fiyatları ise günlük olarak yükseliş kaydetti.
Beyaz Saray Açıklaması: İran’ın Durumu Daha da Kötüleşiyor
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Fortune dergisine yaptığı açıklamada, “İran’ın hiçbir avantajı yok ve Amerika Birleşik Devletleri Ordusu onların durumunun daha da kötüleşmesini sağlıyor. Donanmaları tamamen imha edildi ve balistik füzeleri ile üretim tesisleri yok ediliyor”* şeklinde bir alıntı* yaptı. Başkan Trump’ın DFC’ye tüm deniz ticareti için siyasi risk sigortası ve finansal güvenlik garantileri sağlamasını emrettiği de belirtildi.
Alternatif Güzergahlar Yeterli Değil
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan Suudi Arabistan, Kızıldeniz üzerinden daha fazla ham petrol sevkiyatı yapmaya başladı. Ancak bu miktarlar, Strait of Hormuz’dan geçen trafiği dengelemek için yeterli değil. S&P Global Ratings raporuna göre, Suudi Arabistan’ın enerji ihracatının %89’u Strait of Hormuz üzerinden gerçekleşiyor. İran, Kuveyt ve Katar ise üretimin %100’ünü bu boğazdan sağlıyor. Irak’ın ihracatının %97’si, Birleşik Arap Emirlikleri’nin ise Abu Dhabi boru hatları sayesinde %66’sı Strait of Hormuz üzerinden yapılıyor.
