Küresel Ekonomi Senkronizasyonu: 25 Yılda Büyük Değişim

Ekonomik Verilerde 60 Yıllık Analiz: Küresel Senkronizasyon Artıyor

Miami Üniversitesi’nden ekonomistler Josh Ederington ve Jenny Minier, son 60 yılda 70 ülkenin ekonomik verilerini inceleyerek, son 25 yılda piyasa çöküşlerinde önemli bir değişimin yaşandığını tespit ettiler. Araştırmacılar, ulusal ekonomilerin, anlık iletişim ve birbirine bağımlı küresel tedarik zincirleri nedeniyle giderek daha fazla senkronize hale geldiğini ve aynı büyüme ve daralmaları deneyimlediğini belirttiler. Bu durum, 21. yüzyılın başlarında, ekonomilerin öncelikle komşu ülkelerdeki ekonomik şoklardan etkilendiği döneme göre keskin bir değişiklik gösteriyor.

Araştırmanın Temel Bulguları

Economic Letters dergisinde yayınlanan araştırmada, Yoonseon Han ve David Lindequist ile birlikte çalışan Ederington ve Minier, ekonomik korelasyon ölçümlerini hesaplamak için 70 ülkenin son 60 yıldaki Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) verilerini kullandılar. Fiziksel mesafenin, özellikle ülkelerin birbirleriyle ne kadar bağlantılı olduğu konusunda eskisi kadar önemli olmadığı ortaya konuldu. Araştırmacılar, ülkelerin iş döngülerinin – ekonomik performansın geleneksel büyüme ve daralma aralıkları – ne ölçüde senkronize olduğunu ölçtüler. Örneğin, Almanya’da üretimde olumlu bir şok yaşandığında bunun Amerika Birleşik Devletleri’ndeki gelirleri ne ölçüde etkilediği incelendi.

Geçmişten Günümüze İş Döngüsü İlişkisi

1960-1999 yılları arasında iş döngülerinin güçlü bir şekilde yerel olduğu tespit edildi. Bir ülkenin ekonomisi, uzak ülkelerdeki şoklardan ziyade yakın ülkelerdeki şoklardan etkilenme olasılığı daha yüksekti. Örneğin, ABD ekonomisi, Kanada veya Meksika’daki ekonomik koşullardan, Birleşik Krallık veya Güney Kore’deki ekonomik koşullardan daha fazla etkileniyordu. Bu bulgu, ülkelerin yakın ülkelerle daha fazla ticaret yaptığı ve iki ülke arasındaki ticaret hacminin iş döngülerinin ne kadar senkronize olduğunu önemli ölçüde etkilediğini gösteren uzun süreli ekonomik literatürle uyumlu.

2000 Sonrası Küresel Senkronizasyon

Ancak, 2000 yılından sonra bu fiziksel mesafe ve ekonomik korelasyon arasındaki ilişkinin bozulmaya başladığı gözlemlendi. Son 20 yılda, iki ülke arasındaki coğrafi mesafe ile bu ülkelerdeki gelirlerin ne kadar benzer şekilde hareket ettiği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı. Bu durum, ekonomilerin giderek daha fazla küreselleştiği ve birbirine bağımlı hale geldiği fikrini destekliyor.

“Mesafe Öldü” Teorisi ve Gerçekleşen Tahminler

1990’ların sonlarında ve 2000’lerin başlarında Frances Cairncross ve Thomas Friedman gibi ekonomistler, internet ve konteynerizasyon gibi yeni teknolojilerin “mesafenin ölümü”ne yol açtığını ve yaşamlarımızın giderek daha küreselleşeceğini öne sürmüştü. Bu teknolojilerin hem üretim süreçlerini (küresel tedarik zincirleri gibi) hem de çalışma ve yaşam biçimlerini etkileyeceği öngörülmüştü. Bu teoriler başlangıçta bazı ticaret araştırmacıları tarafından şüpheyle karşılanmış olsa da, araştırmanın bazı yönleri doğrulanmış gibi görünüyor. Örneğin, dünya ekonomisi ülkeleri yerel şoklar yerine küresel şoklara karşı daha duyarlı hale getirmiş durumda. Bu durum, pandemi sırasında tedarik zinciri sorunlarının tüm dünyada fiyat artışlarına yol açmasıyla açıkça ortaya konuldu.

Gelecek Beklentileri ve Ekonomik Ulusalcılık

Araştırmacılar, iş döngülerinin ve ekonomik şokların son birkaç on yılda daha küresel hale geldiğini gösteren kanıtlar sunuyor. 1960-2000 yılları arasındaki başlıca ekonomik olayların (1980’ler tasarruf ve kredi krizi veya 1997 Asya para birimi krizi gibi) öncelikle yerel etkileri varken, son iki on yıldaki olayların (2008 finansal krizi gibi) çok daha küresel etkileri oldu. Ancak, bu eğilimin devam edip etmeyeceği ve dünyanın çoğu ülkesinin birlikte hareket ettiği yeni bir dönemin başlayıp başlamayacağı henüz bilinmiyor. Alternatif olarak, ekonomik ulusalcılığa doğru bir dönüş, ekonomilerin ve ekonomik şokların yeniden yerelleşmesine yol açabilir mi?

• Kaynak: The Conversation
• Araştırmacılar: Josh Ederington, Jenny Minier