Küresel Sistemde Kırılma mı, Geçiş Süreci mi? Davos’tan Önemli Açıklama

Dünya Liderleri Davos’ta Buluştu, Krizin Niteliği Tartışmaya Açıldı

İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu, küresel sistemin geleceğiyle ilgili önemli tartışmalara ev sahipliği yaptı. Kanada Merkez Bankası’nın eski başkanı ve şu anki Kanada Başbakanı Mark Carney’in konuşması, mevcut dönemin bir geçiş süreci değil, “kırılma dönemi” olarak nitelendirilmesiyle dikkat çekti. Carney’in bu ifadesi, uzun süredir devam eden kriz tartışmalarına yeni bir boyut getirdi ve dünya genelinde yankı uyandırdı.

Fukuyama’dan Huntington’a: Küresel Düzen Tartışmaları

1990’ların başlarında Francis Fukuyama’nın liberal demokrasinin zaferiyle ilgili iddiaları, küresel düzenin geleceğine dair farklı bakış açılarını ortaya koymuştu. Samuel Huntington ise ideolojilerin değil, kimliklerin çatışacağını öne sürerek farklı bir öngörüde bulunmuştu. 1990’lar ve 2000’ler boyunca yaşanan finansal krizler, Çin’in yükselişi ve popülizmin yayılması, liberal düzenin krize girip girmediği sorusunu gündeme getirdi. Ancak, o dönemdeki çözüm önerileri genellikle sistemin içindeki reformlarla sınırlı kalmıştı.

Trump Etkisi ve Güç Kullanımının Meşrulaşması

Son yıllarda, özellikle Donald Trump’ın politikalarıyla birlikte, uluslararası hukuk ve normların göz ardı edildiği, güç kullanımının ve zorbalığın meşrulaştırıldığı bir döneme girildi. Carney, konuşmasında bu durumun, güçlülerin istediği gibi hareket ettiği ve zayıfların buna katlanmak zorunda kaldığı bir dünya gerçeğini yansıttığını belirtti. Bu durum, Trump politikalarının norma dayalı düzeni, kurumları ve ittifak ilişkilerini ciddi şekilde aşındırdığı görüşünü destekliyor.

Orta Güçlerin Rolü ve “Masada Olun” Çağrısı

Carney, orta güçlerin küresel düzenin yeniden şekillenmesinde önemli bir rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Kanada’yı da bir orta güç olarak gören Carney, bu güçlerin koalisyonlar oluşturarak çıkarlarını koruma yöntemlerini geliştirmeleri gerektiğinin altını çizdi. Carney, orta güçlere yönelik olarak “masada değilse niz menüde olursunuz” metaforuyla harekete geçme çağrısı yaptı. Bu çağrı, özellikle Kanada gibi ülkeler için önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

Erdoğan’ın Daha Önceki Uyarısı

Carney’in Davos’taki açıklamaları, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uzun zamandır dile getirdiği küresel adaletsizlik ve adil düzen çağrılarını akıllara getirdi. Erdoğan, küresel sistemin İkinci Dünya Savaşı sonrası güçlünün çıkarına göre dizayn edildiğini ve insanlığın geleceğinin sınırlı sayıda ülkenin keyfine bırakılamayacağını defalarca dile getirmişti.

Türkiye’nin Öngörüsü ve Gelecek Stratejileri

Türkiye, mevcut küresel sistemin bir kırılma anında olduğunu çok önceden öngören ülkelerden biri olarak, politikalarını bu varsayıma göre şekillendiriyor. Düzen kırılmasından endişe eden ülkelerin, adil bir küresel düzen inşası çağrısıyla işe başlamaları gerektiği belirtiliyor. Aksi takdirde, mevcut düzenin zaten birçok ülke için anlamlı olmadığı gerçeğiyle yüzleşilebilir.

Yasal Uyarı

Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.

• Yazarın Önceki Yazıları:
• ABD-İran gerilimi ve Türkiye’nin aktif tutumu (30.01.2026)
• ‘Kürtlere karşısınız’ söylemi neye hizmet ediyor? (28.01.2026)
• Terörs