Malcolm Gladwell: Harvard’a Gitmek STEM Öğrencileri İçin Yanlış Seçim Olabilir

Ünlü Yazar Malcolm Gladwell, STEM Bölümü Okumak İsteyenlere Tavsiyede Bulundu

Yazar Malcolm Gladwell, gençlere STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) alanında derece yapmak isteyenlerin Harvard gibi prestijli üniversitelere gitmemesini tavsiye etti. Gladwell, 2019’da Google Zeitgeist konuşmasında, “Eğer bir STEM derecesi almak istiyorsanız, Harvard’a gitmeyin” dedi. Bu tavsiyesini, Hasan Minhaj podcast’inde de yineledi.

Neden Harvard’a Gitmemeli?

Gladwell, STEM alanında başarılı olmak isteyenlerin, okulda en iyi öğrencilerden biri olması gerektiğini vurguladı. “Eğer sınıfınızın en iyi çeyreğinde yer alabileceğinizi düşünmüyorsanız, Harvard’a gitmeyin. Aksi takdirde, sınıfınızın en altında kalırsınız ve bu durum sizi yıpratır, hatta okuldan ayrılmanıza neden olabilir.” şeklinde konuştu.

Gladwell, öğrencilerin ikinci veya üçüncü tercih ettikleri okulları seçmelerini ve orada sınıfın en üst sıralarında yer almalarını teşvik ediyor. Bu yaklaşım, “büyük balık küçük havuz” teorisine dayanıyor. Bu teoriye göre, bireylerin kendilerini değerlendirmesi, etraflarındaki insanlarla olan ilişkilerine göre yapılır, dünya genelindeki konumlarına göre değil.

STEM Derecelerinin Önemi ve İş Piyasası

STEM derecelerinin hala beyaz yakalı işler için önemli bir kapı olduğu bir dönemde, Gladwell’in tavsiyesi dikkat çekiyor. 2025’te Federal Rezerv Bankası New York tarafından yayınlanan bir analiz, hayvan ve bitki bilimleri, yer bilimleri, sivil ve havacılık mühendisliği gibi alanlardaki lisans derecelerinin en düşük işsizlik oranlarına sahip olduğunu gösteriyor. Ancak, bilgi sistemleri ve yönetimi ile bilgisayar bilimleri derecelerinin en yüksek işsizlik oranlarına sahip olduğu belirtildi.

Gladwell’in “Büyük Balık Küçük Havuz” Teorisi

Gladwell, 2013 tarihli “David ve Goliath” adlı kitabında da bu teoriyi açıklamıştı. Harvard ve New York’taki küçük bir liberal sanatlar okulu olan Hartwick College’deki STEM derecelerinin dağılımını karşılaştırdığında, düşük puanlı öğrencilerin STEM programlarından ayrılma oranının, yüksek puanlı öğrencilere göre daha yüksek olduğunu gözlemlemişti. Bu durum, başarının bireyin yeteneğinden ziyade, akranlarıyla olan ilişkisine bağlı olduğunu gösteriyor.

İş Hayatında Değişim Çağrısı

Gladwell, işverenlere de çağrıda bulunarak, işe alım süreçlerinde adayların hangi üniversiteden mezun olduklarına değil, sınıf içinde nerede sıralandıklarına bakmalarını önerdi. “Fabulous Wall Street yatırım bankaları, ‘sadece en iyi okullardan mezun olanları işe alırız’ dediğinde, ‘aptalsınız, her okuldan en iyi öğrencileri işe alın’ demelisiniz.” ifadelerini kullandı.

Gen Z ve Eğitim

Gen Z’nin mesleki eğitime olan ilgisi ve yapay zekanın iş gücünü etkileme korkusu, üniversite eğitimine olan bakış açısını değiştiriyor. 2025 verilerine göre, Gen Z’nin üniversiteye olan güveni azalıyor ve bazıları daha yüksek maaşlı sektörlere yöneliyor. Ayrıca, bazı Gen Z bireyleri, üniversiteye gitmemeyi veya farklı bir sektör seçmeyi pişmanlık olarak ifade ediyor.

İlgili Haberler:

• Gen Z, cümleleri bile okuyamıyor: Profesörler, bunun gelecek nesillerin kaygılı ve yalnız olmasına yol açabileceği konusunda uyarıyor.
• Gen Z, iş piyasasının kötü olması ve yüksek okul harçlıkları nedeniyle üniversiteyi ihmal ediyor: “Hiçbir okul bağışık değil.”
• Gen Z pişmanlık yaşıyor: 4’te 1’i üniversiteye gitmemeyi veya daha yüksek maaşlı bir sektör seçmeyi dilediğini söylüyor.
• Gen Z, mavi yakalı işlere yöneliyor: Daha fazla Amerikalı, üniversite eğitimine olan inancını kaybediyor.

Bu haber, Fortune.com’da 27 Aralık 2025’te yayınlanan bir makalenin uyarlanmış halidir.