Mars’ı Vuran Toz Fırtınası, Gezegenin Su Kaybına Neden Oldu

Mars’ta Su Kaybının Gizemi Çözülüyor: Toz Fırtınası Etkisi Ortaya Kondu

Mars’ta meydana gelen olağandışı bir toz fırtınasının, gezegenin önemli miktarda su kaybetmesine yol açtığı bilimsel bir çalışma ile kanıtlandı. Instituto de Astrofísica de Andalucía (IAA) ve Universidad de Tokio’dan bilim insanlarının ortak araştırması, Mars’ın milyarlarca yıl boyunca yüzeyinin büyük bir bölümünü kaplayabilecek kadar büyük miktarda su kaybettiğini gösterdi.

Anormal Toz Fırtınası ve Su Buharı Artışı

Uluslararası araştırma, yoğun fakat yerel ölçekte gerçekleşen anormal bir toz fırtınasının, Mars’ın su kaybında önemli bir rol oynadığını ortaya koydu. Bu fırtına, kuzey yarımküre yazında, daha önce bu sürecin etkili olmadığı düşünülen bir dönemde, suyun atmosferin en üst katmanlarına taşınmasına neden oldu. Çalışmanın başyazarlarından IAA-CSIC araştırmacısı Adrián Brines, Tokyo Üniversitesi’nden Shohei Aoki ile birlikte yaptığı açıklamada, “Bu bulgu, bu tür fırtınaların gezegenin iklim evrimi üzerindeki etkisini ortaya koyuyor ve Mars’ın zaman içinde suyunun büyük bölümünü nasıl kaybettiğini anlamak için yeni bir kapı açıyor” dedi.

Mars’ın Geçmişi ve Mevcut Durumu

Araştırma, Mars’ın geçmişte çok daha nemli ve dinamik bir gezegen olduğunu gösteren jeolojik kanıtları da destekliyor. Kanallar, suyla değişime uğramış mineraller ve diğer izler, gezegenin erken dönemlerinde su açısından zengin bir ortama işaret ediyor. Ancak bu ortamın nasıl yok olduğu, gezegen bilimindeki önemli bir soruyu oluşturmaya devam ediyor.

Su Kaybının Ölçülmesi ve Mars Yılları

Mars’ın ne kadar su kaybettiğini anlamanın temel yollarından biri, uzaya kaçan hidrojen miktarını ölçmektir. Güncel ölçümler, Mars’ın milyarlarca yıl boyunca son derece büyük miktarda su kaybettiğini gösteriyor. Mars, Dünya gibi benzer bir eksen eğikliğine sahip olduğu için dört mevsim yaşıyor. Kuzey ve güney yarımküreleri arasındaki yükseklik farkı, güney yarımküre yazlarının daha sıcak ve dinamik, kuzey yarımküre yazlarının ise daha ılımlı olmasına neden oluyor.

Mars Yılı 37 ve Su Buharı Enjeksiyonu

Çalışma, Mars yılı 37 sırasında, olağandışı bir toz fırtınasının, Mars’ın orta atmosferinde alışılmadık derecede yüksek bir su buharı artışına neden olduğunu tespit etti. Mars yılları, gezegenin yörüngesindeki konumunun ilk kez hassas bir şekilde ölçülebildiği 1955 yılından itibaren sayılmaya başlandı. Bu nedenle Mars yılı 37, Dünya takviminde 2021–2023 dönemine denk geliyor. Farklı gözlemler, atipik bir toz fırtınasının, özellikle kuzey yarımkürenin yüksek enlemlerinde, 60–80 kilometre yüksekliğe kadar ulaşan ani ve güçlü bir su buharı enjeksiyonuna yol açtığını ortaya koydu.

Çalışmanın Önemi ve Gelecek Araştırmalar

Bu bulgular, toz fırtınalarının gezegenin iklim evrimi üzerindeki etkisini anlamak için kritik öneme sahip olduğunu gösteriyor. Gezegen bilimciler, Kızıl Gezegen’in suyunu nasıl kaybettiğini anlamak için daha fazla araştırma yapmayı planlıyorlar. Bu araştırmalar, Mars’ın geçmişini ve geleceğini anlamamıza yardımcı olabilir.

• Kaynak: Instituto de Astrofísica de Andalucía (IAA) ve Universidad de Tokio
• Yayın Tarihi: 03.02.2026

Haberin Diğer Kareleri