Mars’ta Yoğun Fırtına, Su Buharını Uzaya Taşıyarak Kuraklaşmayı Hızlandırdı

Mars’ın Gizemli Su Kaybının Yeni Bir Açıklaması Ortaya Çıktı

Uluslararası bir ekip tarafından yapılan yeni bir araştırma, Mars’ın geçmişte sahip olduğu suyun nasıl kaybolduğuna dair önemli ipuçları sunuyor. Endülüs Astrofizik Enstitüsü (IAA-CSIC) ve Tokyo Üniversitesi bilim insanları, gezegenin yüzeyindeki kuraklaşma sürecinin sanılandan daha hızlı gerçekleşmiş olabileceğini gösteren bulgulara ulaştılar.

Yerel Fırtınanın Atmosferi Etkisi

Araştırmacılar, Mars yılı 37’de Syrtis Major bölgesinde meydana gelen yoğun bir toz fırtınasının, atmosferi önemli ölçüde etkilediğini tespit ettiler. “Fırtına, yaklaşık 1,2 milyon kilometrekarelik bir alanı kapladı ve gezegenin etrafındaki su buharının yüksek irtifalara taşınmasına neden oldu,” şeklinde ifade edildi.

Su Buharının Uzaya Kaçışı

ExoMars Trace Gas Orbiter, NASA’nın Mars Reconnaissance Orbiter’ı ve Emirates Mars Mission verileri kullanılarak yapılan analizler, su buharının 60 ila 80 kilometre yüksekliğe kadar taşındığını gösterdi. Bu yüksekliklerdeki su miktarı normalin on katına çıktı ve hidrojen gazının ekzobazda (atmosferin uzayla birleştiği bölge) artışına yol açtı. Hidrojen, su moleküllerinin parçalanması sonucu oluşur ve bu durum, suyun uzaya kaçışını kolaylaştırdı.

Mars’ın Su Kaybının Boyutu

Bilim insanları, atmosferden kaçan hidrojen miktarını ölçerek Mars’ın ne kadar su kaybettiğini tahmin etmeye çalıştılar. Elde edilen sonuçlar, gezegenin yüzeyini yüzlerce metre derinliğinde kaplayacak kadar suyun uzaya kaçmış olabileceğini gösteriyor.

Kuzey Yazının Önemi

Daha önce, güney yarımkürenin sıcak ve tozlu yazlarının Mars’ın su kaybında ana rol oynadığı düşünülüyordu. Ancak bu yeni çalışma, kuzey yazısının da sakin olduğu düşünülen bir dönemde bile bölgesel fırtınaların dikey su taşınmasını tetikleyebileceğini ortaya koyuyor. “Bu sonuçlar, Mars iklim modellerinin sadece küresel fırtınaları değil, küçük ama etkili fırtınaları da hesaba katması gerektiğini gösteriyor,” denildi.

Gezegenin Geçmişi Hakkında Yeni Bilgiler

Mars yüzeyindeki dere yatakları, suyla başkalaşmış mineraller ve buz yatakları, gezegenin geçmişte daha nemli bir ortama sahip olduğunu gösteriyor. Bu yeni araştırma, Mars’ın su kaybının nasıl gerçekleştiğine dair yapbozun önemli bir parçasını oluşturuyor ve gelecekteki araştırmalar için yeni yönler sunuyor.

Bilim İnsanlarının Açıklaması

“Küçük fırtınaların bile, sakin olduğu düşünülen mevsimlerde bile suyun kolayca kaçabileceği geçici pencereler açabileceğini gösteriyor,” şeklinde bir açıklama yapıldı. Bu durum, Mars’ın iklimini ve geçmişini anlamak için daha kapsamlı araştırmaların yapılmasını gerektirmektedir.

• Araştırma Kurumları: Endülüs Astrofizik Enstitüsü (IAA-CSIC), Tokyo Üniversitesi
• Kullanılan Veriler: ExoMars Trace Gas Orbiter, NASA’nın Mars Reconnaissance Orbiter’ı, Emirates Mars Mission verileri
• Fırtına Konumu: Syrtis Major bölgesi
• Su Buharı Yüksekliği: 60-80 kilometre

Haberin Diğer Kareleri