Meta, Ölen Kullanıcıların Hesaplarını AI ile Canlı Tutma Patenti Aldı
Meta’nın Yeni Patent Uygulaması
Sosyal medya devi Meta, ölen kullanıcıların hesaplarını yapay zeka (AI) kullanarak canlı tutmaya olanak tanıyan bir patent aldı. Bu hamle, platformdaki etkileşimi artırmayı amaçlarken aynı zamanda etik ve psikolojik soruları da beraberinde getiriyor.
Patent Detayları
Meta’nın 2023 yılında başvurduğu ve Aralık 2025’te aldığı patent, büyük dil modellerini (LLM) kullanarak kullanıcının sosyal medya aktivitesini simüle ediyor. Bu model, kullanıcının daha önce yaptığı yorumlara, beğendiklerine ve paylaştığı içeriklere dayanarak diğer kullanıcılarla etkileşim kuruyor. Ayrıca, video veya sesli aramaları da taklit edebiliyor.
Meta’nın Gerekçesi
Meta’nın teknoloji yöneticisi Andrew Bosworth, patent açıklamasında hesap inactivity’sinin (örneğin ölen bir kişinin hesabının kullanılmaması) diğer kullanıcıların deneyimini olumsuz etkileyebileceğini belirtti. “Hesap inactivity’si, özellikle kullanıcının ölümü durumunda daha ciddi ve kalıcı etkilere yol açabilir,” ifadesine yer verdi.
Uzmanlar Ne Diyor?
Siber psikolog Elaine Kasket, Meta’nın bu yaklaşımını “Kullanıcı ölümünü bir katılım sorunu olarak görme” şeklinde yorumladı. Kasket, dijital ötesi (digital afterlife) üzerine 21 yıldır araştırma yapıyor ve kullanıcı verilerinin ölümden sonra ne olacağını inceliyor.
Eleştiriler ve Endişeler
Teknolojinin ölümü hafifletmek için kullanılmasına dair eleştiriler dile getiriliyor. Sosyolog Sherry Turkle, bu tür teknolojilerin yas sürecini kesintiye uğratabileceğini belirtiyor. “Ölümle yüzleşme ve yas tutma, kişisel gelişim ve değişim için önemlidir. Meta’nın planı ise sonsuz bir hayal dünyasına girmemize neden olabilir,” diyor Turkle.
Microsoft’un Benzer Girişimi
Meta’dan önce Microsoft da 2017 yılında, kişilerin sosyal verilerinden (fotoğraflar, sosyal medya paylaşımları, mesajlar, ses kayıtları ve yazılı mektuplar) bir sohbet robotu oluşturma patenti almıştı. Ancak şirket, bu teknolojiyi geliştirmekten vazgeçmişti.
Meta’nın Açıklaması
Meta sözcüsü, patentin şirketin aktif olarak üzerinde çalıştığı bir proje olmadığına vurgu yaptı. “Bu örneği ilerletme planlarımız yok,” denildi. Şirket, büyük dil modelleri için farklı uygulamaları keşfetmeye devam edeceğini belirtti.
Mevcut Uygulamalar
Şu anda Facebook ve Instagram, kullanıcıların sevdiklerinin hesaplarını silmelerine veya anımsatma (memorial) olarak işaretlemelerine olanak tanıyor. Anımsatma özelliği, profilin “Anımsama” etiketiyle belirtilmesini ve kimsenin giriş yapmasını engellemesini sağlıyor.
- Elaine Kasket: Siber psikolog, dijital ötesi uzmanı
- Andrew Bosworth: Meta teknoloji yöneticisi
- Sherry Turkle: Sosyolog, psikolog, MIT Girişimcilik Merkezi kurucusu
Meta’nın bu patent alımı ve gelecekteki uygulamaları, sosyal medyanın ölüm ve yas kavramlarıyla olan ilişkisini yeniden tanımlarken, kullanıcıların dijital mirasının yönetimi konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor.
