Migren ve Beyin Arasındaki Görsel İşlemleme Bağlantısı Ortaya Kondu

NÖROM Araştırması: Migren, Görsel İşlemede Hata ile İlişkili

Ankara’da Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM) tarafından yürütülen yeni bir çalışma, migrenin sadece baş ağrısıyla sınırlı olmadığını, beyindeki görsel işlemleme ve ağrı mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koydu. Ankara Üniversitesi araştırmacılarının da katkıda bulunduğu bu araştırma, nörobilim alanındaki saygın yayınlardan The Journal of Headache and Pain dergisinde yayımlandı.

Görsel Uyaranlara Farklı Tepkiler

Çalışmada, 30 migren hastası ve 29 sağlıklı bireyin beyin tepkileri incelendi. Katılımcılar atak döneminde olmamalarına rağmen, görsel uyaranlara karşı farklı beyin tepkileri sergilediği tespit edildi. Migrenli bireylerin tekrarlayan görsel uyaranlara karşı alışma (habitüasyon) geliştiremediği ve bu uyaranların beyin tarafından sürekli önemli olarak kodlandığı belirlendi.

Migrenli Beynin Tepkisi Artıyor

NÖROM Müdürü Prof. Dr. Hayrunnisa Bolay Belen, “Normal insan beyninde tekrarlayan uyarı geldiğinde beynin buna verdiği tepkiyi azalttığına dikkati çeken Belen, migrenli beynin normal beynin aksine tepkiyi giderek artırmaya başladığını ifade etti.” Bulguların literatürde ilk kez ortaya konduğunu belirtti. Bu artışın görsel işlemenin yapıldığı beynin arka kısmında değil, orbitofrontal bölgede gerçekleşmesi önemli bir bulgu olarak değerlendiriliyor. Prof. Belen, “Burası görmenin üst düzey kontrol merkezi ve aynı zamanda da gelen uyarıya zararlı, faydalı ya da duygusal bir değer biçen yer.” şeklinde ekledi.

Ağrı Mekanizmalarına Bağlantı

Araştırmacılar, migrenli beyinde tekrarlayan uyaranların filtrelenemediğini ve doğrudan ağrı mekanizmalarıyla ilişkilendirildiğini gösterdi. Belen, “Sorun, tekrarlayan uyarıların gereksiz ya da önemsiz olan uyarıyı filtreleme sisteminde bir problem gibi görünüyor ve de ilk kez beynin ön kısmında bununla ilgili bir yerin yer aldığını görüyoruz. Bunu biz kanıtladık.” dedi.

Işığa Duyarlılık İçin Öneriler

Çalışma, migren hastalarının yaşam kalitesini artırmak için pratik öneriler de sunuyor. Belen, “Buralardaki yatay çizgiler ya da çizgili olan ışıkların rahatsız ettiğini migrenli hastalar özellikle söylüyor. Burada bir değişim başlatılabilir.” ifadelerini kullanarak marketlerde ve alışveriş merkezlerindeki ışıklandırmanın iyileştirilmesini önerdi.

Duyusal İşlemleme Boyutu Vurgusu

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Sertaç Üstün, migrenin duyusal işleme boyutuna dikkat çekerek, “Migren sadece bir baş ağrısı hastalığı olarak düşünülebiliyor ama migrende çeşitli görsel uyaranların rahatsızlık verdiği, farklı şekillerde algılandığı hastalar tarafından rapor ediliyor.” bilgisini paylaştı.

Ekolojik Geçerlilik

Doktora sonrası araştırmacı Dr. İlkem Güzel, alt düzey görsel işlemleme bölgelerinin doğrudan ağrı bölgesiyle ilişkili olduğunu tespit ettiklerini belirterek, bu bulgunun migren hastalarında ışığa duyarlılığı açıklamaya yardımcı olduğunu ifade etti. Araştırmada görev alan doktora öğrencisi Ceren Onlat ise, laboratuvar ortamında gerçek hayatla ilişkilendirilerek kullanılan görsel uyaranlarla araştırmanın ekolojik geçerliliğinin artırıldığını kaydetti.

Ek Bilgi

• Çalışmaya 59 kadın katılımcı dahil edildi.
• Araştırma, nörogörüntüleme teknikleri kullanılarak gerçekleştirildi.
• Bulgular, migren tedavisinde yeni yaklaşımların geliştirilmesine katkıda bulunabilir.