Okul Öncesi Davranışlar Şiddet Eğilimi Sinyali Verebilir
Çocuklarda Şiddet Eğilimi Erken Yaşlarda Ortaya Çıkıyor
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhammed Tayyib Kadak, çocuklarda şiddet eğiliminin genellikle ergenlik döneminde belirginleştiğini, ancak riskin çok daha erken yaşlarda başladığını vurguladı. Özellikle okul öncesi dönemde gözlemlenen bazı davranışlar, ileriki yaşam için önemli sinyaller taşıyabilir.
Ailenin Rolü ve Çocuğun Gelişimi
Yeşilay Genel Başkan Yardımcısı olan Prof. Kadak, okul öncesi dönemde öfke kontrolü sorunları, empati eksikliği ve akran zorbalığı gibi durumların uzun vadede sorunlara yol açabileceğini belirtti. İlkokul döneminde de riskli davranışların devam etmesi, kurallara uymama, saldırganlık, hayvanlara zarar verme gibi tekrarlayan davranışlar dikkat edilmesi gereken önemli işaretlerdir.
Akran Zorbalığının Etkisi
Prof. Kadak, şiddet eğiliminin ergenlik döneminde daha belirgin hale geldiğini ve akran zorbalığının bu süreçte önemli bir rol oynadığını ifade etti. “Akran zorbalığına maruz kalmış çocuklar, zaman içinde öğrenilmiş çaresizlik içinde olumsuz tavırları içselleştirip şiddet davranışı gösterebiliyorlar,” dedi. Ayrıca, ailede veya toplumda yaşanan şiddet, ihmal ve duygusal istismarın da çocukların şiddete yönelmesine neden olabileceğini belirtti.
Rol Modeller ve Etkileşim
Rol model kavramının yaşa göre değiştiğini belirten Prof. Kadak, çocukların küçük yaşlarda anne babayı, ergenlik döneminde ise çevreyi örnek aldığını söyledi. “Eğer anne baba çocukla sağlıklı bir ortamda ilişki kurmadıysa çocuk, ister istemez olumsuz örnekleri alır,” şeklinde konuştu. Sosyal medya ve televizyon içeriklerinin de olumsuz davranışları normalleştirdiğini ve çocukların bu davranışları var olma amacı haline getirebileceğini vurguladı.
Çocuk Merkezli Yaklaşım ve Aile Sorumlulukları
Kadak, suça sürüklenmeyi önlemede çocuk merkezli yaklaşımın önemini vurguladı. Ailelerin çocukların ruhsal gelişiminde sevgi, merhamet ve kabulün yanı sıra, sınırları çizme ve doğru ile yanlışı gösterme sorumluluğu taşıdığını belirtti. “Çocukların çete ortamlarına sürüklenmesinin nedenlerini anlamak ve çözüm odaklı olmak önemlidir,” dedi.
Öneriler
- Çocuklarla iletişim kurarak, onların düşüncelerini anlamaya çalışmak.
- Doğru davranışları pekiştirmek ve yanlış davranışları düzeltmek.
- Çocuğa sevgi ve destek sunmak.
- Rol model olmak ve olumlu davranışları göstermek.
- Gerekirse rehberlik servisi, sosyal hizmetler veya psikiyatrik destek almak.
Kadak, hata yapan çocuklara destek vermenin ve onlara rehberlik etmenin önemini vurgulayarak, toplumun tüm bireylerinin çocukların sağlıklı gelişimine katkıda bulunması gerektiğini belirtti.

