Petrol Fiyatları Yükselişte: İran’ın Misilleme Sözüyle Brent 110 Doları Gördü
İran’ın Hamlesi Petrol Piyasasını Sarsadı
İsrail’in, ABD ile koordineli olarak gerçekleştirdiği saldırının ardından petrol fiyatları sert bir yükseliş gösterdi. Özellikle Brent tipi ham petrol, yaklaşık %5 artışla neredeyse 110 dolara kadar çıktı. Bu durum, İran’ın savaşta yeni yöntemlere başvuracağını duyurmasıyla daha da tırmandı.
Saldırının Hedefi: İran’ın Doğal Gaz Rezervi
İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırı, İran’ın savaş başladığı 28 Şubat tarihinden bu yana hedef alınan ilk petrol ve doğal gaz altyapısı oldu. Söz konusu bölge, dünyanın en büyük doğal gaz rezervini barındırıyor. İran, Güney Pars gaz sahasını Katar ile paylaşıyor ve Katar’ın kullandığı kısım dünya LNG arzının yaklaşık beşincisini karşılıyor.
Katar’dan Tepki, İran’dan Misilleme Listesi
Katar Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in saldırılarını “tehlikeli ve sorumsuz bir adım” olarak nitelendirerek kınadı. İran ise daha sert bir yanıt verdi. Tahran, hedef alınacak enerji tesislerinin listesini yayınladı. Bu listede Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar’daki belirli hedefler yer alıyor. Özellikle Suudi Aramco’nun Samref rafinerisi, Jubail petrokimya kompleksi ve BAE’deki Al Hosn gaz sahası hedef gösterildi.
Petrol Fiyatlarındaki Yükseliş Trendi
Yaşanan fiyat artışları, son yılların en güçlü petrol rallilerinin yaşandığı bir döneme denk geldi. Çatışmanın başlamasından bu yana Brent tipi ham petrol yaklaşık %80 oranında yükseldi. Bu durumun temel nedeni ise Hormuz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin neredeyse tamamen durması oldu. Hormuz Boğazı, dünya petrol ve gaz akışının yaklaşık %20’sini yöneten kritik bir geçiş noktası.
Acil Durum Rezervleri Etkisiz Kaldı
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), tarihindeki en büyük acil durum rezervi olan 400 milyon varili piyasaya sürdü. ABD de 120 gün içinde Stratejik Petrol Reserve’den 172 milyon varili açacağını duyurdu. Ancak bu önlemler, fiyatları kontrol altına almakta yetersiz kaldı.
Asya’da Fiyatlar Rekor Seviyede
Doğal gaz fiyatları, 2023 yılından beri görülen en yüksek seviyelere yükseldi ve savaşın başlamasından bu yana neredeyse bir dolar arttı. Ancak Teksas petrolü olan WTI’daki artış, Asya’daki Dubai tipi ham petrolde yaşananlara kıyasla daha sınırlı kaldı. Dubai tipi ham petrol, geçen hafta fiyatta rekor kırarak varil başına 150 doların üzerine çıktı. Oman tipi ham petrol ise Pazartesi günü 152 doların üzerinde işlem gördü. WTI ise Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 96 dolardan işlem görüyor. Bu durum, aynı emtia için eşi benzeri görülmemiş 50 doların üzerindeki bir farkı ortaya koyuyor.
Asya’daki Kıtlık Küresel Sorunlara Yol Açabilir
Fiziksel petrolün Asya’da piyasa fiyatının neredeyse 40 dolar daha yüksek işlem görmesi, gerçek petrol varlığının vadeli işlemlerin gösterdiğinden çok daha az olduğu anlamına geliyor. Analistler, savaşın devam etmesi halinde bu kıtlığın daha ciddi küresel sorunlara yol açabileceği konusunda endişe duyuyor.
Uzmanların Uyarısı: Hormuz Boğazı’nın Kapanması Küresel Tedarik Zincirini Etkiler
Petrol uzmanı Rory Johnston, Hormuz Boğazı’ndaki kapanmanın ne kadar sürdüğüyle birlikte Asya’daki tedarik sıkıntısının herkesin sorunu haline geleceğini belirtti. Johnston, X platformunda yaptığı açıklamada, birçok kişinin bu durumun kısa sürede çözüleceğine inandığını ancak bunun gerçekleşmediğini vurguladı. Asya rafinerilerinin daha uzak bölgelerden petrol sağlamaya başlaması, bölgesel kıtlığın küresel bir kıtlık haline gelebileceğinin işareti olarak değerlendiriliyor.
