Putin, İran Savaşı’nda Kazanan Çıktı: Petrol Fiyatları Yükselişe Geçti
İran Savaşı, Putin’e Nifak Yolu Açtı
ABD’nin İran ile yaşanan çatışmalar nedeniyle uyguladığı geçici yaptırım kolaylaştırması, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için beklenmedik bir fırsat yarattı. Bölgedeki gerginlik, küresel petrol fiyatlarını yükseltirken, Rusya’nın petrol piyasasındaki konumunu güçlendirdi.
Yaptırımlar Hafifletildi, Petrol Fiyatları Yükseldi
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in açıklamasına göre, 30 günlük geçici muafiyet, Rusya ekonomisine önemli bir finansal fayda sağlamayacak. Ancak, yıllardır uygulanan indirimler ve gizli satış yöntemleriyle zorlanan Rusya, bu yaptırım kolaylaşmasıyla yeni bir güven ve umut ışığı gördü. “U.S. has practically admitted the obvious, with its 30-day waiver, the Washington Post reported.” şeklinde bir ifade kullanılarak ABD’nin hamlelerinin açıkça kabul edildiği belirtildi.
Urals Petrol Fiyatları Rekor Kırıyor
İran ile yaşanan çatışmalardan önce Urals petrolünün varil fiyatı yaklaşık 57 dolarken, Brent petrolü 71 dolar civarındaydı. Şu anda ise Urals petrolü, Brent ile neredeyse aynı fiyata, yani 100 doların üzerine çıkmış durumda.
Rusya’nın Petrol Gelirleri Artıyor
Guardian’ın enerji araştırmaları merkezinden (CREA) elde edilen verilere göre, Mart ayının ilk iki haftesinde Rusya, fosil yakıt satışlarından yaklaşık 7 milyar dolar gelir elde etti. Wichita State Üniversitesi Uluslararası İşletme Profesörü Usha Haley, bu durumun İran çatışmasından kısa vadede en büyük faydayı gören ülke olarak Rusya’yı ortaya koyduğunu belirtti.
Yaptırım Uygulamalarının Zorluğu
Usha Haley, ABD’nin 30 günlük muafiyetin yalnızca denizde bulunan petrol için geçerli olduğunu belirtmesine rağmen, mevcut yüksek talep nedeniyle bu kısıtlamanın uygulanmasının zor olduğunu vurguladı. Haley’e göre, bu durum Rusya’nın petrol gelirlerinin uzun süren düşüşten kurtarılmasına yardımcı oldu.
Rusya’nın Enerji Politikası ve Avrupa’ya Mesajlar
Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından geçen dört yılda Rusya’nın fosil yakıt ihracatı, kömür, ham petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz, boru hattı gazı ve petrol ürünleri dahil olmak üzere %27 azalmıştı. Ancak İran savaşının yol açtığı talep artışı bu durumu değiştirebilir. Putin, Moskova’daki bir toplantıda enerji şirketlerinin mevcut fırsatlardan yararlanmasının önemini vurguladı. Ayrıca, uzun vadeli işbirliğine bağlı ve siyasi çekişmeleri bırakmaya istekli Avrupa ülkeleriyle çalışmaya hazır olduklarını belirtti.
Avrupa’nın Yeşil Ajandası Eleştiriliyor
Moskova’nın özel ekonomik temsilcisi Kirill Dmitriev ise Telegram mesajında, ABD’nin 30 günlük muafiyetle açıkça bir gerçeği kabul ettiğini söyledi. Dmitriev, son günlerde sosyal medyada paylaşımlar yaparak AB’nin Rusya’dan uzaklaşmasını eleştirdi ve artan petrol fiyatları nedeniyle Batılı ülkelerin daha fazla acı çekmesini öngördü. “Europe can finally enjoy the success of both its Green and Russophobic agendas—no oil, no gas,” şeklinde bir mesaj yayınladı.
Küresel Petrol Arzında Dengesizlik
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırıları nedeniyle küresel petrol arzında dengesizlik yaşanıyor. Bu boğazdan dünyanın petrolünün %20’si geçiyor. Bu nedenle ABD, stratejik petrol rezervinden 172 milyon varil petrol çıkararak ve İran’a yüklü olan petrolün satın alınmasına izin veren 30 günlük bir muafiyet getirerek tedariki desteklemeye çalıştı.
Yaptırımların Etkinliği Tartışılıyor
Financial Services firması Siebert Williams Shank analistleri, yaptırımların gevşetilmesiyle petrol arzının dünya çapında artmayacağını çünkü zaten uygulanan yaptırımların birçoğunun gizli yollarla piyasaya girmekte olduğunu belirtiyor. Analistlere göre, yaptırımlar Rusya üretimini etkilememiş, yalnızca satış fiyatını ve pazarlarını etkilemiştir.