Sağlıkta Yapay Zeka Kullanımı Uyarısı: Bilgiye Güvenmek Yeterli Değil
Sağlıkta Yapay Zeka Kullanımının Riskleri ve Faydaları Uzman Açıklaması
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Prof. Dr. Recep Öztürk, sağlıkta yapay zekanın giderek yaygınlaştığını ancak bu teknolojinin bilinçli ve dikkatli kullanılması gerektiğini vurguladı. Yapay zekanın bir ön değerlendirme aracı olarak faydalı olabileceğini belirten Öztürk, en büyük tehlikenin ise yapay zekanın sunduğu bilgilerin kesin doğru kabul edilmesi ve profesyonel tıbbi yardımın ertelenmesi olduğunu dile getirdi.
Yapay Zekaya Yönelen İlgi Artıyor
Prof. Öztürk, küresel ölçekte her hafta yaklaşık 230 milyon kişinin sağlıklı yaşam ve iyi hissetme konularında dijital yapay zeka sistemlerine başvurduğunu belirtti. Özellikle ChatGPT gibi platformlara yöneltilen sağlıkla ilgili soruların sayısının da dikkate değer seviyede olduğunu vurguladı. “Bu veriler, bireylerin sağlık bilgisini arama ve anlamlandırma biçiminde yaşanan sessiz fakat köklü dönüşümün dikkat çekici bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir,” dedi.
Hekimler de Yapay Zekayı Kullanmaya Başladı
Öztürk, sağlık sistemindeki yoğunluk, randevu sürelerinin kısalığı ve anlık bilgi ihtiyacının artması gibi faktörlerin, bireylerin yapay zekaya yönelmesinde etkili olduğunu ifade etti. Ayrıca hekimlerin de bu teknolojileri kullanmaya başladığını belirterek, ABD’de 2024 yılında hekimlerin yüzde 66’sının yapay zeka kullandığını, bu oranın 2023’te sadece yüzde 38 olduğunu ve bir yılda yaklaşık yüzde 74’lük bir artış olduğunu aktardı.
Yapay Zeka Bir Yardımcıdır, Teşhis Aracı Değil
Yapay zekanın, tahlil sonuçlarını ve semptomları anlamlandırmaya yardımcı olan bir ön değerlendirme aracı olarak görülebileceğini söyleyen Öztürk, “Yapay zeka asla bir teşhis makinesi değil, yalnızca bir bilgi işleme aracı olarak hekimin işini kolaylaştıran bir yardımcıdır,” dedi. Yapay zekanın tıbbi terminolojiyi sadeleştirebildiğini ve hastanın belirsizlik kaynaklı paniğini azaltabildiğini belirtti.
“Halüsinasyon” Riski ve Yanlış Yönlendirme Tehlikesi
Öztürk, yapay zekanın genel tanısal doğruluk oranının uzman hekim performansının gerisinde kaldığını vurguladı. Radyoloji, dermatoloji ve patoloji gibi alanlarda insan gözünün kaçırabileceği ayrıntıları yakalayabilse de klinik bağlamı kavrama ve fizik muayene gibi hekimliğin temel unsurlarının algoritmaların dışında kaldığını belirtti. En büyük riskin, yapay zekanın sunduğu bilgilerin ‘kesin doğru’ kabul edilmesi ve profesyonel yardımın ertelenmesi olduğunu vurguladı. “Yapay zekada ‘halüsinasyon’ olarak adlandırılan, gerçek dışı bilgilerin ikna edici bir dille sunulması hastada sahte bir sükunet ya da yersiz panik oluşturabilir,” dedi.
Ruh Sağlığında Yapay Zeka Kullanımı ve Sınırlamaları
Yapay zekanın ruh sağlığı alanındaki kullanımına değinen Öztürk, hafif kaygı yönetimi ve günlük ruh hali takibi gibi alanlarda destek sunabileceğini ancak tıbbi teşhis ve tedavi için fizik muayene, derin anamnez ve hekimin klinik tecrübesinin önemini vurguladı. “Yapay zeka insanın duygusal derinliğini ve ruhsal karmaşıklığını gerçekten kavrayamaz, empati hissetmez, yalnızca empatik dili ikna edici biçimde taklit eder,” dedi. Yapay zekanın, kullanıcının söylediklerini onaylama eğiliminde olduğunu ve bu durumun her zaman doğru ve sağlıklı sonuçlar vermeyebileceğini belirtti.
- Küresel ölçekte her hafta yaklaşık 230 milyon kişi yapay zeka sistemlerine başvuruyor.
- ABD’de hekimlerin yapay zeka kullanımı 2023’te %38 iken 2024’te %66’ya yükseldi.
- Yapay zeka, hastanın paniğini azaltan bir ön değerlendirme aracı olarak faydalı olabilir.
- Yapay zekanın sunduğu bilgilerin kesin doğru kabul edilmesi en büyük risktir.
- Yapay zeka, ruh sağlığı alanında destek sunabilir ancak insan etkileşiminin yerini alamaz.
