Sıcak Çay Tüketimi Yemek Borusu Kanseri Riskini Artırabilir: Bölgelere Göre Değişen Kanser Riski

Türkiye’de Kanser Riski Beslenme Alışkanlıklarına Bağlı Değişiyor

Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Şükrü Çolak, Türkiye’de mide ve yemek borusu kanserlerinin görülme sıklığının bölgelere göre farklılık gösterdiğini belirterek, bu durumun beslenme alışkanlıklarıyla yakından ilişkili olduğunu vurguladı. Mide sağlığının yaşam kalitesini doğrudan etkilediğinin altını çizen Prof. Çolak, gastrit, ülser ve reflü gibi mide hastalıklarının yaygınlığına dikkat çekti ve genetik faktörlerin yanı sıra beslenme alışkanlıklarının da bu rahatsızlıklarda belirleyici rol oynadığını ifade etti.

Mide Sindirimin Başlangıç Noktası

Prof. Çolak, sindirim sistemi organlarının beslenme alışkanlıklarından etkilendiğini belirterek, “Yemek borusu (özofagus), mide ve ince bağırsaklar yeme alışkanlığından en çok etkilenen organlardır. Ancak sindirim sürecinin başlangıcı ve besinlerin midede daha uzun süre kalması nedeniyle ilk tepki genellikle mideden gelir. Bu tepkiler hafif ekşime ve yanmadan şiddetli ağrıya kadar değişebilir” şeklinde konuştu.

Bölgesel Farklılıklar ve Risk Faktörleri

Türkiye’de bazı kanser türlerinin görülme sıklığının bölgesel beslenme alışkanlıklarına bağlı olarak değiştiğini belirten Prof. Çolak, bölgelere göre farklı risk faktörlerini sıraladı:

• Adana ve Çukurova: Mide kanseri Türkiye ortalamasına yakın seyrederken, yemek borusu (özofagus) kanseri daha sık görülüyor. Kömür ateşinde et tüketimi, aşırı sıcak çay içimi ve baharatlı-yağlı yemekler risk faktörü olarak öne çıkıyor.
• Doğu Anadolu: Mide kanseri görece yüksek seviyede seyrediyor. Tandır ekmeği ile tuzlu ve salamura gıdalar risk oluşturabilir.
• Karadeniz: Turşu ve aşırı tuzlu gıdaların yaygın tüketimi mide kanseri riskini artırıyor. Sebze ve meyve tüketiminin az olması da etkili bir faktör olarak belirtiliyor.

Sıcak Çay Tüketimi Dikkat Çekiyor

Çolak, özellikle Van ve Erzurum gibi bazı bölgelerde sık görülen aşırı sıcak çay tüketiminin yemek borusu kanseri riskini artırabileceği konusunda uyarıda bulundu. “Aşırı sıcak içecekler yemek borusu mukozasında kronik tahrişe yol açarak kanser riskini artırabilir” dedi.

Kanser Riskini Artıran Besinler

Çolak, mide kanseri riskini artıran bazı beslenme alışkanlıklarını şu şekilde sıraladı:

• Aşırı tuzlu gıdalar (turşu ve salamura ürünler)
• İşlenmiş et ürünleri (salam, sucuk, sosis)
• Fazla kırmızı et ve yağlı yiyecekler
• Sigara ve alkol kullanımı

Türk Mutfağının Zenginliği ve Gastronomi Turizmi

Türk mutfağının tarihsel süreçte birçok kültürden etkilendiğini belirten Prof. Çolak, “Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan göç ve ticaret yolları ile Anadolu’nun birçok medeniyete ev sahipliği yapması Türk mutfağını oldukça zengin ve çok yönlü hale getirmiştir. Osmanlı döneminde saray mutfağı dünyanın en gelişmiş mutfaklarından biri haline gelmiştir” dedi. Günümüzde ise Türk mutfağının gastronomi turizmi sayesinde dünya çapında tanınırlık kazandığını, kebap, baklava, mantı ve kahvaltı kültürünün uluslararası alanda bilinir hale geldiğini belirtti.

Erken Tanının Önemi

Yemek borusu ve mide kanserlerinde erken tanının hayati önem taşıdığının altını çizen Prof. Çolak, “Endoskopik incelemelerin yaygınlaşması sayesinde kanser öncesi lezyonlar ve erken dönem kanserler daha sık tespit edilebilmektedir. Orta ve ileri evre tümörler ise endoskopik ultrason, tomografi, MR ve PET gibi görüntüleme yöntemleriyle ayrıntılı şekilde değerlendiriliyor” dedi.