Trump, Grönland Tartışmasında Geri Adım Attı, Tarife Uygulamaktan Vazgeçti

ABD Başkanı Trump, Grönland Tartışmasında Yumuşama Sinyali Verdi

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın kontrolünü ele geçirme çabasıyla ilgili olarak Avrupa ülkelerine uygulayacağı tarifeleri askıya aldığını duyurdu. Bu karar, Danimarka ile yapılan görüşmeler ve NATO ile yaşanan gerginliğin ardından geldi.

NATO ile Güvenlik Anlaşması ve Tarife Geri Çekilmesi

Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, NATO Genel Sekreteri ile Arktik güvenliği konusunda bir anlaşma sağladıklarını belirtti. Açıklamada, Grönland ile ilgili ek görüşmelerin, “Golden Dome” olarak adlandırılan yeni nesil bir füze savunma sistemi projesiyle ilgili olarak devam ettiği ifade edildi. Bu sistem, ilk kez ABD’nin uzayda silah sistemlerine sahip olmasını sağlayacak çok katmanlı, 175 milyar dolarlık bir proje.

Avrupa’dan bir yetkili, isminin açıklanmasını istemeden, NATO üyelerinin Trump ile bir uzlaşmaya varmak için Danimarka ve ittifakın, ABD ile daha fazla askeri üs inşa etmesi konusunda işbirliği yapmasını önermiş olabileceğini belirtti. Bu önerinin Trump’ın duyurduğu anlaşma çerçevesine dahil olup olmadığı henüz net değil.

Geçmişte de Tarife Uygulamaktan Dönmüştü

Trump daha önce de benzer tehditlerde bulunmuş ancak geri adım atmıştı. Nisan ayında, dünya çapındaki ülkelere yönelik büyük gümrük vergisi uygulayacağını duyurmuş, ancak piyasalardaki sert tepkiler üzerine bu kararı geri almıştı.

Davos’taki Açıklamalar ve NATO Gerginliği

İsviçre’deki Davos Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada, Grönland’a odaklanarak NATO’yu sarsan açıklamalar yapmıştı. Trump, Grönland’ın soğuk ve elverişsiz bir bölge olduğunu ve ABD’nin II. Dünya Savaşı’nda Avrupa’yı kurtardığını savunarak, NATO’ya verilen desteğin karşılığında hiçbir şey alamadıklarını belirtmişti. Ayrıca, “Aksi takdirde aşırı güç ve kuvvet kullanmamız gerekir, o zaman durdurulamaz hale geliriz. Ama bunu yapmayacağım” şeklinde ifadeler kullanmıştı.

ABD’nin NATO’ya Güven Sorunu

Trump, ABD’nin NATO’yu savunmasına rağmen, ittifakın gerektiğinde ABD’nin yanında yer alıp almayacağı konusunda şüphe duyduğunu ve bunun da Grönland’a yönelik agresif tutumunun bir nedeni olabileceğini söylemişti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Trump’ın konuşmasının ardından, ittifakın ABD’ye yönelik bir saldırı durumunda yanında yer alacağını ifade etmişti.

Danimarka’nın Tepkisi ve Diyalog Çağrısı

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, Trump’ın Grönland’ı zorla alma planlarını reddetmesini ve Avrupa ile ticaret savaşını durdurmasını memnuniyetle karşıladığını belirtti. Bakan Rasmussen, ABD’nin Arktik bölgesindeki güvenlik kaygılarını gidermek için Danimarka’nın kırmızı çizgilerini gözeterek oturup konuşulabileceğini ifade etti.

ABD’nin Grönland’ı İsteme Gerekçesi

ABD, Grönland’ı ulusal güvenlik gerekçesiyle istediğini ve Rusya ve Çin’den gelen tehditleri engellemek için bu bölgeye ihtiyaç duyduğunu savunuyor. ABD, Grönland’da zaten büyük bir askeri üsse sahip olmasına rağmen, bu bölgenin kontrolünü ele geçirmek için Danimarka ve diğer ülkeler üzerinde tarifeler uygulamayı tehdit etmişti. Tarife uygulaması, önümüzdeki ay başlaması ve Haziran ayında %25’e yükselmesi planlanmıştı.

Copenhagen’in Hazırlıklı Olduğu Açıklaması

Danimarka hükümeti, Trump’ın konuşmasının ardından, ABD’nin güvenlik kaygılarını görüşmeye hazır olduklarını açıklamıştı. Ancak, Danimarka’nın egemenliğinin kırmızı çizgi olduğu vurgulanmıştı. Trump’ın tarifeleri askıya almasının bu hesaplamaları nasıl değiştireceği henüz belli değil.

Grönland Halkı Hazırlık Yapıyor

Grönland hükümeti de vatandaşlarına hazırlıklı olmalarını tavsiye etti. Hükümet, kriz durumlarında vatandaşların beş gün boyunca hayatta kalabilmeleri için yeterli yiyecek, su, yakıt ve malzeme bulundurmalarını öneren İngilizce ve Grönlandca hazırlanmış bir kılavuz yayınladı. Nuuk’ta yaşayan Tony Jakobsen, markete giderek temel ihtiyaçları satın aldığını ve Trump’ın Grönland’a yönelik söyleminin sadece tehditlerden ibaret olduğunu düşündüğünü ancak hazırlıklı olmanın daha iyi olduğunu belirtti.

• Kaynak: Associated Press