Trump’ın Hamlesi Mars’taki Yaşam Arama Umutlarını Yok Etti

Mars’a Giden Yol Koptu: Bilim Dünyası Hayal Kırıklığına Uğradı

ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve başlamasından bu yana NASA ve uzay programları, kısıtlamalarla boğuşuyor. Bu kısıtlamaların en son kurbanı ise Mars oldu. Mars yüzeyinde yaşam belirtisi aramak üzere Dünya’ya getirilmesi planlanan yaklaşık 50 numara tüp, artık gezegenimize ulaşma ihtimali yok denecek kadar az.

Mars Sample Return (MSR) programının iptali, ABD uzay politikasındaki önemli bir değişikliğin en somut örneği olarak karşımıza çıktı. Kongre, 2025 yıl sonunda Perseverance keşif aracının topladığı örnekleri Dünya’ya getirecek görev için gerekli bütçeyi geri çekti. Bu karar, NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) yıllardır planladığı iş birliğini de fiilen sona erdirdi.

Maliyet Artışı ve Bütçe Kesintisi

MSR programı, başlangıçta 4 milyar dolarlık bir bütçeyle yola çıkmıştı. Ancak NASA’nın son iç hesaplamaları, bütçenin 11 milyar doların üzerine çıkacağını gösterdi. Bu maliyet artışına rağmen, NASA ve ESA, geri dönüş yörünge aracını üstlenen ESA ile iş birliği yaparak ve harcamayı önümüzdeki on yıla yayarak projeyi hayatta tutmaya çalışmışlardı. Ancak Kongre’nin kararıyla bu çabalar sonuçsuz kaldı.

Perseverance’ın Topladığı Örnekler Mars’ta Kapsül Olarak Kalacak

Perseverance keşif aracı, Jezero Krateri’nde 38’i Mars kayası, tozu ve tortusu içeren, 5’i ise olası kontaminasyonları tespit etmek için tasarlanmış tanık tüpü olmak üzere toplam 43 tüpü mühürlemişti. Hatta toplama işlemini kolaylaştırmak için tüplerin dizili olduğu küçük bir depo bile oluşturulmuştu. Orijinal plan, Sample Retrieval Lander adlı bir aracın 2030 yılında bu tüplerin yakınına iniş yapması, ardından küçük bir roketin örnekleri Mars yörüngesine fırlatması ve Avrupa yapımı bir yörünge aracının bunları yakalayıp Dünya’ya geri getirmesiydi. Bu sayede kayaların 2033 veya 2035 yılında Dünya’da olması bekleniyordu.

Bilim Dünyası Darbe Aldı, Çin’in Mars’taki Rolü Artıyor

Bilim dünyası için bu iptal, büyük bir hayal kırıklığı. Bu numunelerin yer laboratuvarlarında analiz edilmesi, Mars’ta geçmişte yaşam izlerini aramak için eşsiz bir fırsattı. Şimdi, başka bir ülkenin Dünya’ya Mars kayası getiren ilk güç olmasına kapı açılmış durumda. Çin, önümüzdeki on yıl için planladığı Tianwen-3 göreviyle bu yönde çalışıyor.

Yeni Program ve Gelecek Beklentileri

MSR finansmanı ortadan kalkarken, sadece Mars Future Missions adlı yeni bir program için 110 milyon dolarlık daha küçük bir pay ayrıldı. Bu para, Ay veya Mars’taki gelecek görevler için teknoloji geliştirmeye hizmet edecek ancak örneklerin geri getirilmesini kapsamayacak. Perseverance çalışmaya devam ediyor ve tüpleri mühürlemeyi sürdürebiliyor, ancak onları toplayacak kimse kalmadı. Eğer bir şeyler değişmezse, bu 43 metal silindir Mars’ta bilimsel bir zaman kapsülü olarak kalacak.

• 2025: Donald Trump ABD Başkanı olarak göreve başlıyor.
• 2026: Kongre, MSR programı için gerekli bütçeyi geri çekiyor.
• 2030 (Planlanan): Sample Retrieval Lander’ın Mars’a iniş yapması bekleniyordu.
• 2033/2035 (Planlanan): Mars örneklerinin Dünya’ya ulaşması bekleniyordu.

“Bu iptal sadece siyasi bir tercihten değil, temel olarak maliyet sorunundan kaynaklanıyor,” diyor Mattias Karlsson.

Astrolog Dinçer Güner ise, “Mars artık Kova burcunda…” yorumunda bulundu.

Haberin Diğer Kareleri