Trump’ın Her Zaman Geri Çekildiği Stratejisi İran’da İşlemedi
Trump‘ın “Her Zaman Geri Çekildiği” Stratejisi İran’da İşlemedi
Trump’ın Beklenmedik Hamlesi ve İran’ın Tepkisi
ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu İran’a yönelik sert uyarılar içeren bir açıklama yapmıştı. Pazar günü, İran’ın enerji tesislerine saldırı tehdidinde bulunmasının ardından, Trump, 15 madde üzerinde anlaşmaya varıldığını ve bu tehdidin geri çekildiğini duyurduğu anda piyasalar hareketlendi. Bu durum, finansal piyasalarda “TACO” (Trump Always Chickens Out – Trump Her Zaman Geri Çekilir) olarak adlandırılan bir ticaret stratejisinin yeniden canlanmasına neden oldu.
“TACO” Stratejisi Nedir?
“TACO” terimi, ilk olarak Financial Times gazetesi yazarı Robert Armstrong tarafından, Trump’ın uyguladığı “şok et, korkut ve geri çekil” stratejisini tanımlamak için kullanıldı. Bu strateji, Trump’ın daha önce Çin, Avrupa Birliği ve Kanada gibi ülkelerle olan ticaret savaşlarında da kullandığı bir yöntemdi. Tarife getirerek piyasaları tedirgin eden Trump, ardından bu tarifeleri geri çekerek “zafer” ilan ediyordu.
İran’dan Farklı Bir Durum
Ancak, İran ile yaşanan durum, Trump’ın daha önceki uygulamalarından farklı bir boyuta sahip. Çünkü İran, ekonomik çıkarları doğrultusunda müzakereye açık olan ülkeler gibi hareket etmiyor. Ülkenin üst düzey liderinin ve askeri altyapısının zayıflamasına rağmen, İran hala küresel ekonomiyi rehin almaya devam ediyor.
Strait of Hormuz’da Gerginlik Devam Ediyor
İran’ın resmi medyasında yapılan açıklamalarda, herhangi bir görüşmenin gerçekleşmediği belirtildi. İran parlamentosu başkanı, Trump’ın 2016 seçim kampanyasından esinlenerek, olayın “finansal ve petrol piyasalarını manipüle etmeye yönelik sahte haber” olduğunu savundu. Salı gününe kadar, stratejik öneme sahip olan Strait of Hormuz boğazından tanker geçişlerinin sağlanması konusundaki temel hedefin değişmediği gözlemlendi.
Petrol Fiyatları Neden Yükseliyor?
Rory Johnston, bir petrol piyasası analisti olarak yaptığı açıklamada, “Strait of Hormuz’da trafik normal seyrine dönene kadar dünya her gün 15 milyon varil petrol kaybı yaşıyor. Durumun daha da kötüleşmesi bekleniyor” dedi. Beyaz Saray, şu ana kadar petrol fiyatlarını 120-150 dolar seviyesinin altında tutmayı başardı. Ancak Johnston’a göre bu durum geçici bir çözüm. Çünkü fiziksel petrol kıtlığı henüz tüm dünyada hissedilmiyor ve Dubai ham petrolü ile Texas vadeli kontratlar arasında büyük bir fiyat farkı bulunuyor.
İran’ın Talepleri Artıyor
Analistler, İran’ın Trump’ın beklediği gibi hareket etmediğini vurguluyor. Üst düzey danışmanlardan biri, İran’ın yaptırımları aşarak bölgesel ve küresel bir güç haline geleceğini belirtti. Johnston, yönetimin başlangıçta durumu yanlış değerlendirdiğini düşünüyor. “Trump, Venezuela’da yaptıklarını İran’da da yapabileceğini düşünmüştü” diyor.
Ekonomik Savaş ve Bölgesel İstikrarsızlık
İran, şu anda savaş öncesi seviyesinin üzerinde petrol ihracatı yapıyor, füze ve insansız hava aracı saldırılarının yoğunluğu artıyor ve Strait of Hormuz’dan geçen gemilerden 2 milyon dolarlık geçiş ücreti talep ediyor. Ayrıca Katar, Suudi Arabistan, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ABD’nin müttefik ülkelerindeki enerji altyapısına ciddi hasarlar veren saldırılar düzenledi.
- TACO: Trump Always Chickens Out (Trump Her Zaman Geri Çekilir)
- Strait of Hormuz: Dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri.
- Rory Johnston: Petrol piyasası analisti.
İran’ın talepleri arasında, büyük miktarda tazminat, bölgeden ABD güçlerinin çekilmesi ve Strait of Hormuz’daki geçiş ücretinin kalıcı hale getirilmesi gibi unsurlar bulunuyor.