Türkiye, Kültürel Mirasını Geri Kazanarak Dünyaya Örnek Oluyor

Türkiye, Kültürel Mirasını Geri Kazanarak Dünyaya Örnek Oluyor

Türkiye, son yıllarda yasa dışı yollarla yurt dışına kaçırılan kültürel mirasını geri kazanma konusunda küresel bir ekol haline geldi. Hukuki kararlılık, bilimsel kanıtlar ve proaktif diplomasi sayesinde Türkiye, dünya çapındaki müzelerin “dokunulmazlık” zırhını delerek uluslararası hukukta yeni bir standart belirledi.

ABD’den Geri Gelen Eserler Antalya Müzesi’nde Sergileniyor

Geçtiğimiz aylarda ABD’de ele geçirilerek Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmalar sonucunda mahkeme kararıyla Türkiye’ye iade edilen Anadolu kökenli 12 tarihi eser, Antalya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmeye başlandı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu süreçle ilgili olarak “Son 5 yıldır ikili protokoller yapıyoruz. Bu protokoller sonucunda yıllarca sürecek hukuk mücadelesini aylar içinde sonuçlandırmayı sağlıyoruz.” şeklinde bir açıklama yaptı.

Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanlığı: Dedektif Titizliği

Bu başarının arkasında, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2020’de kurduğu, başkanlığını Arkeolog Zeynep Boz’un yaptığı Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanlığı bulunuyor. Daire, dünya çapındaki müzayede evlerinin satış kataloglarını ve müze envanterlerini anlık olarak takip ediyor. Şüpheli bir eser tespit edildiğinde, bilimsel verilerle desteklenen hukuki süreç vakit kaybetmeksizin başlatılıyor.

İade Edilen Önemli Eserler

Türkiye’ye geri dönen eserlerden bazıları şunlardır:

• İtalya’dan Roma dönemi mezar steli (Zeugma kökenli)
• ABD’den iade edilen bronz kılıç (MÖ 2000’in sonuna tarihlendiriliyor)
• ABD’nin iade ettiği Yorgun Herakles heykelinin üst yarısı (Antalya Müzesi’ndeki alt yarısıyla birleştirildi)
• Zeugma Mozaikleri’nin eksik parçaları
• Mustafa Dede’ye ait Kur’an-ı Kerim (2017’de İngiltere’de satışa çıkarılmıştı)
• Sultan II. Abdülhamit’in koleksiyonunda yer alan Kur’an-ı Kerim
• 2025’te ABD’den iade edilen zırhlı imparator heykeli

“Satın Alınan Eser Meşrudur” Anlayışı Sarsıldı

Türkiye’nin tavizsiz tutumu, Batılı büyük müzelerin yıllardır sığındığı “satın alınan eser meşrudur” anlayışını temelinden sarstı. Bugün dünyanın en prestijli müze küratörleri bile koleksiyonlarına yeni bir parça eklemeden önce, “Bu eser Türkiye’den mi kaçırıldı?” sorusunu sormak zorunda kalıyor.

Diğer Ülkeler Türkiye Modelini Uyguluyor

Türkiye’nin UNESCO nezdindeki girişimleri, eser iadelerinin hukuki bir zorunluluk ve asli bir kültürel hak olduğunu tüm dünyaya kazandırıyor. Nijerya’nın “Benin Bronzları” ve Yunanistan’ın “Elgin Mermerleri” için yürüttüğü diplomatik çabalarda Türkiye modeli uygulanıyor. Hollanda’dan Nijerya’ya iade edilen 119 parçalık Benin Bronzları, bu uygulamanın somut bir örneği. Ayrıca, Londra’daki British Museum’da sergilenen Elgin Mermerleri’nin iadesi için görüşmeler devam ederken, Yunanistan Türkiye’ye iade edilen tarihi eserleri örnek gösteriyor.

Türkiye’nin kültürel mirasını geri kazanma konusundaki kararlılığı, küresel etik zafer niteliği taşıyor ve diğer ülkelere rol model oluyor.

Haberin Diğer Kareleri