Türkiye’de Akran Zorbalığı Dünya Ortalamasının Üzerine Çıktı, Uzmanlar Uyardı
Akran Zorbalığı Alarm Veriyor: Türkiye Dünyanın Üstünde
Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Türkiye’deki akran zorbalığının dünya ortalamasını aştığını belirterek, öğrencilerin ani davranış değişikliklerine dikkat çekerek hayati bir uyarıda bulundu. İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle düzenlenen çevrim içi eğitim programında liselerde görev yapan psikolojik danışmanlarla bir araya gelen Prof. Tarhan, bu durumun aciliyetini vurguladı.
Rehber Öğretmenlerin Rolü Kritik Seviyede
Programa yaklaşık 2 bin psikolojik danışman ve rehber öğretmenin katıldığı etkinlikte konuşan Prof. Tarhan, dijitalleşen dünyanın gençleri daha fazla riske maruz bıraktığını ve bu süreçte rehber öğretmenlerin kritik bir rol üstlendiğini ifade etti. “Bugün dijitalleşen dünyada ve küresel ölçekte gençlerin birçok riskle karşı karşıya kaldığı bir dönemde rehber öğretmenlerimizin kilit rolü olduğunu görüyorum. Okullarda hem büyük bir sorumlulukları var hem de büyük bir fırsatları var,” şeklinde konuştu.
Mesleki Gelişim İçin Vaka Kayıtlarının Önemi
Prof. Tarhan, rehber öğretmenlere yaşadıkları vakaları kayıt altına almalarını ve olgu defteri tutmalarını tavsiye etti. “Rehber öğretmenlerimizin yaşadıkları olayları not almalarını ve bir olgu defteri tutmalarını tavsiye ederim. Karşılaştıkları vakaları yazmaları, daha sonra bunlar üzerine düşünmeleri ve çözüm arayışlarını kaydetmeleri onların mesleki gelişimleri açısından çok önemli bir birikim oluşturur,” dedi.
Ergenlik Dönemi: Kimlik Arayışı ve Duygusal Dalgalanmalar
Tarhan, ergenlik döneminin gençlerin kimlik arayışının yoğun olarak yaşandığı doğal bir süreç olduğunu belirtti. “Gençlik döneminin doğal bir özelliği kimlik arayışıdır. Gençler bu dönemde ‘Ben kimim, nereye yönelmeliyim, niçin varım?’ gibi sorular sorarlar.” Bu sürecin 12-15 yaş aralığında daha yoğun yaşandığını ve beynin duygusal bölgelerinin düşünme ve karar verme ile ilgili bölgelerden daha hızlı geliştiğini vurguladı. “Ergenlikte beynin duygusal bölgeleri daha hızlı gelişirken, düşünme ve karar verme ile ilgili frontal bölgeler daha geç gelişir. Bu nedenle ergenler çoğu zaman sonunu düşünmeden hareket edebilir. Hisleri akıllarının önüne geçebilir.”
Gençlerin Temel İhtiyaçları: Aidiyet, Yeterlilik ve Anlam
Tarhan, gençlerin aidiyet, yeterlilik ve anlam duygularına sahip olduğunu belirtti. “Ergenlerin üç temel psikolojik ihtiyacı vardır: Aidiyet, yeterlilik ve anlam. Aidiyet duygusu, gencin kendisini ailesine, okuluna veya arkadaş grubuna ait hissetmesiyle ilgilidir. Yeterlilik duygusu, bir alanda küçük de olsa başarı yaşayabilmesiyle oluşur. Anlam duygusu ise yaptığı işin değerli olduğunu hissetmesidir.” Bu ihtiyaçların karşılanmasının ergenlik sürecini daha sağlıklı hale getirdiğini ve karşılanmadığında gençlerin kendilerini değersiz veya dışlanmış hissedebileceğini söyledi.
Okulda Adalet Algısı ve Zorbalıkla Mücadele
Tarhan, okul ortamında adalet duygusunun gençler için çok önemli olduğunu vurgulayarak, öğretmenlerin ayrımcılık yapmasının öfke birikimine yol açabileceğini belirtti. Ayrıca öğrencilerin arkadaşlarının önünde küçük düşürülmesinin ağır bir deneyim olduğunu ve bunun gençleri içe kapanmaya veya dürtüsel davranışlara yöneltebileceğini ifade etti.
Onarıcı Adalet Yaklaşımı: Hata Yapma Hakkı
Tarhan, gençlerin hata yapma hakkının olduğunu ve hataların cezalandırılmak yerine eğitsel bir fırsata dönüştürülmesi gerektiğini belirtti. “Ergenlerin hata yapma hakkı vardır. Ancak başkasına zarar verme hakları yoktur.” Onarıcı adalet yöntemlerinin uygulanabileceğini, örneğin topluma hizmet çalışmaları yaptırmak veya iyilik projeleri hazırlatmak gibi önerilerde bulundu.
