Türkiye’de Roma Dönemi’ne Ait İnsan Dışkısı İlacı Kanıtı Bulundu

Roma Dönemi Tıbbi Uygulamalarına Dair Arkeolojik Kanıt Türkiye‘de Ortaya Çıktı

Türkiye’de yapılan arkeolojik araştırmalar, Romalıların tıbbi tedavilerde insan dışkısı kullandığına dair ilk fiziksel kanıtları ortaya çıkarmıştır. Bu bulgu, Roma metinlerinde daha önce bahsedilen bir uygulamayı somut olarak belgelemiştir. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nden arkeolog Cenker Atila’nın öncülüğünde yürütülen çalışma, Journal of Archaeological Science: Reports dergisinde yayınlanmıştır.

Bergama Müzesi’ndeki Şişelerdeki Kalıntılar

Araştırmacılar, 2022 yılında Bergama Müzesi’ndeki unguentarium (koku şişesi) olarak bilinen Roma cam şişelerini incelemeye başlamışlardır. Atila, “2022 yılında ortak yazarı olduğum bir kitap çalışması için Bergama Müzesi’ndeki unguentarium olarak bilinen Roma cam şişelerini incelerken bazı kalıntılar fark ettim,” şeklinde bir açıklama yapmıştır. Yedi farklı kapta kalıntı bulunmuş, ancak en kesin sonuç 2. yüzyıla tarihlenen ve antik Bergama şehrinde gün yüzüne çıkarılan bir eserden elde edilmiştir. Şişenin kil kapağını açıp içindeki kahverengi pullardan örnek alan Atila, numunenin insan dışkısı, yüksek konsantrasyonda kekik ve zeytinyağı içerdiğini keşfetmiştir.

Galen ve Antik Tedavi Yöntemleri

Atila, “Antik metin bilgilerimiz sayesinde, bunun ünlü Romalı hekim Galen tarafından kullanılan tıbbi bir karışım olduğunu hemen anladık,” ifadelerini kullanmıştır. Galen, Bergama’da varlıklı bir Yunan ailesinin çocuğu olarak doğmuş, üç Roma imparatoruna hizmet etmiş ve anatomi alanında önemli bir öncü olmuş bir hekimdir. Yazdığı tıbbi metinler yaklaşık bin 500 yıl boyunca tıp dünyasını etkilemeye devam etmiştir.

Gaita Nakli ve Modern Tıp

Araştırmacılar, bu bulgunun günümüz modern tıbbında önemli bir yer tutan gaita nakli uygulamasının antik çağda zaten bilindiğini kanıtladığını belirtmektedir. Gaita nakli, sağlıklı bir donörden alınan dışkı örneğinin, mikrobiyota dengesini sağlamak amacıyla hastaya aktarılması işlemidir. Bu yöntem, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) onayıyla bağırsakları etkileyen enfeksiyonların önlenmesi için kullanılmaktadır.

Şişenin İçeriği ve Amacı

Normalde parfüm saklamak için kullanılan cam şişelerin, bu vakada bir ilaç şişesi olarak yeniden kullanıldığı anlaşılmıştır. Karışımdaki kekik, hem antibakteriyel özellikleri nedeniyle hem de dışkı kokusunu bastırmak için eklenmişti. Atila, “Şişeyi açtığımızda herhangi bir koku almadık,” diyerek bu durumu doğrulamıştır.

Uzman Görüşleri

Oxford Üniversitesi’nden antik tarih profesörü Nicholas Purcell, araştırmanın bilimsel olarak sağlam olduğunu ve sonuçların şaşırtıcı olmadığını belirtmiştir. Purcell, “Bu tür terapiler Roma metinlerinde zaten belirgindi, ancak bu geleneği arkeoloji k malzeme ile birleştirmek çok ilginç,” şeklinde bir yorum yapmıştır. Ayrıca, cam şişenin bir mezarda bulunmuş olma ihtimaline dikkat çekerek, bu tür küçük kapların sadece lüks parfümler için değil, tıbbi amaçlarla da kullanıldığının bu araştırmayla daha iyi anlaşılabileceğini vurgulamıştır.

Ek Bilgiler

• Yayın Tarihi: 16.02.2026
• Yayın Saati: 10:45
• Kaynak: CNN
• Dergi: Journal of Archaeological Science: Reports

Haberin Diğer Kareleri