Ultra İşlenmiş Gıdalar, Sağlık Riskleriyle Sigara Gibi Ele Alınmalı

Anadolu Ajansı – 04.02.2026

Giriş

Yeni bir araştırma, ultra işlenmiş gıdaların (UPF) sağlık üzerindeki etkilerini inceleyerek, bu gıdaların sigarayla benzer riskler taşıdığını ve daha sıkı düzenlemelere tabi tutulması gerektiğini ortaya koydu. Milbank Quarterly dergisinde yayımlanan çalışma, bu ürünlerin tüketimini teşvik etmek amacıyla tasarlandığını ve halk sağlığı açısından ciddi riskler oluşturduğunu belirtiyor.

Araştırma Detayları

Araştırmada, yapay renklendirici ve tatlandırıcılar içeren, endüstriyel olarak üretilen ultra işlenmiş gıdaların, asgari şekilde işlenmiş meyve ve sebzelerden ziyade sigarayla daha fazla ortak özelliğe sahip olduğu vurgulandı. Bu durum, bu gıdaların bağımlılık yapıcı özellikler taşıdığını ve tüketimlerinin kontrolsüz bir şekilde artabileceğini gösteriyor.

Sağlık Riskleri

Bilim insanları, ultra işlenmiş gıdaların tüketiminin obezite, diyabet, kalp hastalıkları ve bazı kanser türleri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor. Ayrıca, bu gıdaların besin değeri düşük olduğu için, vücudun ihtiyaç duyduğu temel vitamin ve minerallerin eksikliğine de neden olabileceği ifade ediliyor.

Düzenleme Önerileri

Araştırmacılar, ultra işlenmiş gıdaların halk sağlığı üzerindeki risklerini azaltmak için acil önlemler alınması gerektiğini savunuyor. Bu bağlamda şu önerilerde bulunuluyor:

• Bu ürünlerin üretiminde ve pazarlamasında daha sıkı düzenlemeler getirilmesi
• Ürünlerin etiketlenmesinde daha şeffaf olunması ve tüketiciyi yanıltıcı uygulamalara karşı korunması
• “Az yağlı” veya “şekersiz” gibi ifadelerle tüketiciyi yanıltmaya yönelik pazarlama stratejilerinin engellenmesi
• Halkın bilinçlendirilmesi ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesi

Uzman Görüşü

Araştırmayla ilgili değerlendelerde bulunan Prof. Dr. İsmail Ermağan, “Ultra işlenmiş gıdaların sağlık üzerindeki olumsuz etkileri artık bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu nedenle, bu ürünlerin sigara gibi ele alınması ve toplum sağlığı için risk oluşturduğu kabul edilmelidir” dedi. “Tüketicilerin bilinçli seçimler yapabilmesi için daha fazla bilgiye ihtiyaçları vardır ve bu bilgilerin doğru ve şeffaf bir şekilde sunulması gerekmektedir,” şeklinde ekledi.

Sonuç

Araştırma, ultra işlenmiş gıdaların halk sağlığı üzerindeki potansiyel risklerini vurgulayarak, bu ürünlerin daha sıkı bir şekilde düzenlenmesi ve tüketicilerin bilinçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Sağlıklı bir toplum için, gıda endüstrisinin sorumluluk alması ve tüketici sağlığını ön planda tutması bekleniyor.