Utah’ta Yapay Zeka İlaç Reçetesi Yazmaya Başladı, Doktorlar Risk Uyarısı Yaptı

Yapay Zeka, Utah’ta Reçete Yazmaya Başladı

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) ilk kez, doktor gözetimi olmadan yapay zeka (YZ) bir sistem, Utah eyaletinde hastalar için ilaç reçetesi yazmaya başladı. Eyalet, YZ’nin tekrarlayan ilaçları reçete etmesine olanak tanıyan bir pilot program başlattı. Bu program, YZ’nin klinik yetkilere sahip olduğu ilk örnek olarak dikkat çekiyor.

Programın Amacı ve İşleyişi

Geçen ay başlayan program kapsamında, YZ sistemi hastaların reçete geçmişlerini kontrol ediyor, klinik soruları yöneltiyor ve onaylanan yenilemeleri doğrudan eczanelere gönderiyor. Eyalet yetkilileri, programın maliyetleri düşürmeyi, ilaç eksikliklerini önlemeyi ve özellikle kırsal bölgelerdeki doktorların üzerindeki yükü hafifletmeyi amaçladığını belirtiyor. Margaret Busse, Utah Ticaret Departmanı’nın Yönetici Direktörü, programın yenilikçi YZ araçlarını güvenli bir şekilde test etmek için tasarlanmış bir düzenleyici hafifletme programının parçası olduğunu ifade etti. “Gerçekten umudumuz, bunun YZ’nin tıpta düşük riskli etkileşimlerde sorumlu bir şekilde nasıl kullanılabileceğini aydınlatması ve maliyetleri düşürmeye ve erişimi artırmaya yardımcı olmasıdır,” dedi.

Doctronic’in Rolü ve Gelecek Planları

2023 yılında Matt Pavelle ve Dr. Adam Oskowitz tarafından kurulan Doctronic, sistemin ilk yıl içinde Utah’daki on binlerce hasta tarafından kullanılabileceğini tahmin ediyor. Şirket, sistemin güvenli olduğu kanıtlanırsa, antibiyotik reçeteleri gibi düşük riskli senaryolarda yeni reçetelerin de dahil edilmesi için operasyonu genişletmeyi umuyor. Doctronic’in co-CEO’larından Pavelle, sürecin hastalar, doktorlar ve eczacılar için verimli olduğunu vurguladı. “Konuşmayı başlatmaktan reçetenin eczanede hazır olana kadar geçen süre genellikle 30 dakikadan daha kısa sürüyor,” diye ekledi.

Güvenlik Önlemleri ve Doktor Gözetimi

Güvenliği sağlamak için, ilk 250 yenileme her ilaç kategorisi için bir doktor tarafından inceleniyor. Daha sonraki etkileşimlerin %10’u ise güvenlik açısından rastgele seçilerek inceleniyor. Doctronic, hastaların veya eczacıların soruları olması durumunda doktorların da hazır bulunduğunu belirtiyor. Şirket, sistemin insan klinikçi kararlarına %99,2 oranında eşleştiğini ve YZ’yi bir doktorla aynı yasal standartlara tabi tutan özel bir malpraktis sigorta poliçesine sahip olduğunu bildiriyor.

Doktorların Endişeleri ve Yasal Düzenlemeler

Amerikan Tıp Birliği (AMA) CEO’su John Whyte, YZ’nin klinik karar alma süreçlerinde insan gözetiminin olmamasıyla ilgili endişelerini dile getirdi. “Klinik kararların uygun doktor gözetimi olmadan alınması, hastaları riske atar. Tıp sadece bir cevaba ulaşmakla ilgili değildir; yargı, bağlam ve hesap verebilirlikle ilgilidir,” dedi. Whyte, küçük bir hata oranının bile büyük ölçekte gerçek zararlara yol açabileceğini vurguladı.

YZ’nin Sağlık Sektöründeki Yeri ve Geleceği

YZ’nin sağlık sektörünü dönüştürme potansiyeli bulunsa da, diğer sektörlere kıyasla daha temkinli bir yaklaşım benimseniyor. Bunun nedeni, tıbbi düzenlemelerin eyalet düzeyinde yönetilmesi ve hasta güvenliği konusundaki riskler nedeniyle diğer sektörlere göre genellikle daha katı olmasıdır. Yetkililer, YZ’nin rutin sağlık işlerini otomatikleştirmek, maliyetleri düşürmek ve erişimi artırmak için kullanılabileceğini umuyor. Ancak, YZ teknolojisi, eyalet düzenlemelerinden daha hızlı ilerliyor ve yasama organları, yenilik ile hasta güvenliği arasında bir denge kurmakta zorlanıyor.

Doctronic’in Özellikleri

• YZ sistemi, insan klinikçi kararlarına %99,2 oranında eşleşiyor.
• YZ, özel bir malpraktis sigorta poliçesine sahip.
• Pilot program, 190 yaygın olarak reçete edilen ilaçla sınırlı.
• İlk 250 yenileme her ilaç kategorisi için bir doktor tarafından inceleniyor.