Van’da İran Yatırımları Durma Noktasında, Esnaf Borçlarını Ödeyememe Endişesi

Mart 17, 202613 Views

Van’daki İranlı Yatırımlar ve Ekonomik Etkileri

Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Van ilinde, özellikle son yıllarda İran yatırımları önemli bir artış göstermişti. Organize Sanayi Bölgesi’nden Tekstilkent’e kadar birçok alanda İranlı firmaların faaliyetleri görülüyor. Bu durum, bölge ekonomisine canlılık katarken, yaşanan savaş nedeniyle belirsizlikler ve endişeler de beraberinde getiriyor.

Van Ticaret ve Sanayi Odası’nın Verileri

Van Ticaret ve Sanayi Odası (VTSO) Başkanı Necdet Takva, bölgedeki İranlı firmaların sayısının yüzlerle ifade edildiğini belirtiyor. “Yüzlerce İran firması odamıza kayıtlı. Van’da üretiyorlar, ihracat yapıyorlar, Türkiye’de vergi ödüyorlar.” şeklinde konuşan Takva, bu firmaların Van’ın yanı sıra İstanbul ve Ege sahillerinde de konut satın aldıklarını ifade etti.

Savaşın Etkisi: Hesaplar Altüst Oldu

Esnafın Nevruz ve Ramazan Bayramı gibi önemli dönemlere hazırlıkları, savaşla birlikte alt üst oldu. Borçlanmış olan esnaflar, İranlı turistlerin gelmemesi nedeniyle borçlarını ödeme konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyor. Birçok esnaf, “Ben bu borcu nasıl ödeyeceğim?” sorusuna benzer yaklaşımlarla durumu özetliyor.

Turizm ve Ticaret Kayıpları

Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu’nun Değerlendirmesi

Türkiye- İran Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, İsrail’in bölgedeki istikrarsızlığa yönelik girişimlerinin başarılı olamayacağını vurguluyor. “İsrail’in sinsi planı var… Körfezi karıştırmak… Başarılı olamazlar.” ifadelerini kullanan Türkmenoğlu, Türkiye’nin diplomasiye önem verdiğini ve İran’ın da bu yaklaşımı takdir ettiğini belirtiyor.

Günübirlik Ticaretin Durması

Van için en büyük sorun ise İran ile yapılan günübirlik ticaretin durması ve turizmin olumsuz etkilenmesi olarak görülüyor. Gümrük kapılarındaki süreçlerin aksaması, bölge ekonomisini doğrudan etkiliyor.

Turizm Sektörünün Durumu

TÜRSAB’ın Endişeleri

TÜRSAB Doğu Anadolu Bölge Temsil Kurulu Başkanı Cevdet Özgökçe, Van turizminin savaştan olumsuz etkilendiğini ve bunun faturasının ağır olduğunu belirtiyor. Van’da 100 civarında seyahat acentesinin bulunduğunu ve bu ajansların büyük çoğunluğunun İranlı turistlere yönelik hizmet sunduğunu vurgulayan Özgökçe, 2024 yılında 1.5 milyon İranlı turisti ağırladıklarını, ancak havaalanı onarımının yapıldığı 2025’te bu sayının 800 bine düştüğünü ifade etti. 2026 için ise rekor kırılacak beklentisi varken, savaşın etkisiyle durumun değiştiğini söylüyor.

Van’daki Sosyal ve Kültürel Yaşam

Terörsüz Türkiye İsteği

Cumhuriyet Caddesi üzerindeki bir parkta toplanan Vanlılar, terörden arındırılmış bir Türkiye özlemini dile getiriyor. Yaşlı bir Vanlı’nın “Vanlıyam men şanlıyam, Kılıcı kanlıyam, Özüm sözüm hep birdir, Men bu yurda bağlıyam.” şeklindeki ifadesi, bölgedeki duyguları yansıtıyor.

İran Başkonsolosluğu Açılışı

Savaş öncesinde planlanan İran başkonsolosluğunun Van’da açılması için hazırlıklar başlamıştı. Reza Kondori’nin başkonsolos olarak atanması ve Macid Khalilzade’nin kefil olarak görevlendirilmesi gibi adımlar atılmıştı. Savaşın sona ermesiyle birlikte, iki ülkenin dışişleri bakanlarının katılımıyla bir törenle açılış yapılması bekleniyor.

Geleceğe Yönelik Beklentiler

Doğru Zaman ve Doğru İsimler

Van TSO Başkanı Necdet Takva, bölgedeki projelerin doğru zamanda ve doğru isimlerle başlatıldığını vurguluyor. Türkiye’nin son 100 yıl içindeki en önemli sosyal projesi olduğunu belirten Takva, yapılan anketlerde halkın büyük çoğunluğunun bu projeye destek verdiğini ifade ediyor. Ancak terörden beslenen ve rant peşinde koşan bazı kesimlerin projeyi engellemeye çalıştığını belirtiyor.

Dört Dilli Web Sitesi

Van Ticaret ve Sanayi Odası’nın web sitesinin Türkçe, Farsça, Kürtçe ve İngilizce dillerinde hizmet vermesi, bölgedeki farklı kültürlere verilen önemi gösteriyor.