Wharton Profesörü: Yapay Zeka İşten Çıkarma Panzehiri Değil, Büyük Yatırım
Yapay Zeka Hype’ı Gerçeği Gizliyor: Uzman Uyarısı
Wharton İşletme Okulu’nun tanınmış profesörü Peter Cappelli, yapay zekanın (AI) işten çıkarma vaadiyle ilgili beklentilerin gerçekçi olmadığını belirtiyor. Cappelli, daha önce de benzer “teknoloji heyecanları”nın yaşandığını ve bu durumun genellikle abartıldığına dikkat çekiyor. Özellikle 2015-2017 yılları arasında sürücüsüz kamyonların kamyon şoförlerini işsiz bırakacağı yönündeki tahminlerin nasıl gerçekleşmediğini örnek veriyor.
Cappelli, Fortune dergisine yaptığı açıklamada, “Sadece düşünmeniz gerekirdi, sürücüsüz kamyonlar benzine ne olacak? Ya teslimat yapmaları gerekiyorsa? Çalışan olmasaydı ne olurdu?” şeklinde soruların, bu tür tahminlerin pratik olmadığını göstermesi gerektiğini söylüyor.
Teknoloji Üreticileriyle Tüketiciler Arasında Açık Fark
Yanlış Beklentiler ve Yüksek Maliyetler
Cappelli, yapay zeka teknolojilerini üreten şirketlerin, ürünlerini satmak için genellikle abartılı vaatlerde bulunduğunu vurguluyor. Şirketler, teknolojinin potansiyelini abartırken, pratik uygulamaların getireceği zorlukları göz ardı edebiliyor. Cappelli, “Teknolojiyi yapanların neyin mümkün olduğunu anlattığını, ancak neyin pratik olduğunu düşünmediklerini” belirtiyor.
Ricoh Örneği: Yapay Zeka Başarısı Pahalıya Mal Oluyor
Cappelli, Harvard Business Review’de yayınlanan bir vaka çalışmasına dayanarak, sigorta taleplerini işleyen Ricoh şirketinin deneyimini örnek gösteriyor. Şirket, yapay zeka uygulamasıyla performansı üç katına çıkarsa da, bu süreç önemli maliyetlere yol açtı. İlk yıl boyunca, üç kişinin bulunduğu bir ekip (üçü de dışarıdan danışman) sistemi çalıştırmak için görevlendirildi. Cappelli, “İlk keşfettikleri şey, büyük dil modellerinin bunu çalışanlardan üç kat daha yüksek bir maliyetle yapabildiğidir. Bu işe yaramaz.” diyor.
Ricoh, yapay zeka uygulaması için dışarıdan danışmanlara yaklaşık 500.000 dolar ödedi. Süreci optimize etse bile, aylık yapay zeka masrafları 200.000 doları aştı; bu da mevcut maaş toplamından daha yüksek bir rakam. Şirket, çalışan sayısını 44’ten 39’a düşürebildi, bu da yapay zekanın büyük bir işten çıkarma aracı olmadığına işaret ediyor.
İnsan Faktörü Hala Önemli
Cappelli, sürücüsüz kamyon örneğindeki gibi, sorunların çözümü için hala çalışanlara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Yapay zeka sistemlerinden kaynaklanan sorunların takibi zorlaşıyor. Ricoh ABD Başkan Yardımcısı Ashok Shenoy, yapay zekanın rutin ve tekrarlayan görevlerde kullanılmasıyla birlikte, insan gücünün ortadan kalkmadığını, bunun yerine insan yargısı ve deneyiminin en çok değer kattığı alanlara kaydığını ifade ediyor.
Yapay Zeka, Verimliliği Artırıyor, İşten Çıkarma Değil
- Ricoh, yapay zeka uygulamasıyla performansı üç katına çıkardı.
- Yapay zeka uygulaması, ilk yılda break-even noktasına ulaştı.
- Yapay zeka uygulaması, toplam maliyetleri %15 oranında azalttı.
- Yapay zeka uygulaması, yeni roller yaratmayı ve mevcut rolleri yeniden tasarlamayı gerektirdi.
Shenoy, yapay zeka uygulamasının işten çıkarma amacı taşımadığını ve yeni rollerin oluşturulmasını ve mevcut rollerin yeniden tasarlanmasını gerektirdiğini ekliyor. Cappelli’nin bulguları, yapay zekanın işgücü piyasası üzerindeki etkilerinin karmaşık ve genellikle abartılı olduğu gerçeğini ortaya koyuyor.
