Yapay Zeka Bağımlılığı Artıyor: Yalnızlık ve Duyarsızlaşma Riski Artıyor

Akdeniz Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ali Erdoğan, yapay zeka teknolojilerinin kontrolsüz kullanımının bireyleri sosyal izolasyona sürüklediğini ve “yapay zeka yalnızlığı” olarak adlandırılan yeni bir sorunla karşı karşıya olunduğunu belirtti.

Yapay Zeka Yalnızlığı ve Bağımlılığı

Yapay zeka uygulamalarının, bilgi edinme aracı olmaktan çıkarak insanların vakit geçirdiği dijital figürler haline gelmesi, psikolojik riskleri de beraberinde getiriyor. Doç. Dr. Ali Erdoğan, yapay zekanın gerçek dostlukların yerini almaya başladığını ve toplumsal bağları zayıflattığını vurguladı. İnsanların yapay zekaya yönelerek gerçek ortamlardan uzaklaştığını ve bunun “yapay zeka yalnızlığı” olarak tanımlandığını ifade etti.

Sosyal İzolasyonun Nedenleri

Erdoğan, insanın yaradılışı gereği göz teması, gülümseme ve karşılıklı etkileşime ihtiyaç duyduğunu ancak yapay zekanın bu boşluğu doldurmasının mümkün olmadığını kaydetti. “Son dönemde insanlar her şeyi yapay zekaya sormaya, onunla sohbet etmeye başladı ve bu şekilde gerçek ortamlardan uzaklaştı. Yapay zeka ile arkadaş olup gerçek toplumsal etkileşimi kaybeden insanlar oluşmaya başladı,” şeklinde konuştu.

Duyarsızlaşma, Depresyon ve Kaygı Riski

Ruh sağlığı uzmanı, yapay zekadan ruhsal destek alma eğiliminin profesyonel terapinin yerini tutamayacağını ve algoritmaların sunduğu sürekli olumlayıcı dilin risk oluşturduğunu belirtti. Sürekli olumlamaların ve övücü ifadelerin bireyde duyarsızlaşmaya yol açabileceğini, bu durumun yalnızlaşmayı derinleştirerek depresyon ve kaygı bozuklukları gibi ruhsal sorunları artırabileceğini vurguladı. Hatta bu durumun, kişilerin kendine zarar verici davranışlarına da neden olabileceği konusunda uyarılarda bulundu.

Davranışsal Bağımlılıkların Yükselişi

Erdoğan, “Sokak oyunlarından tablet çocukluğuna evrilen sürecin yapay zekayla birlikte yetişkinleri de içine alan bir izolasyona dönüştüğünü” belirterek davranışsal bağımlılıkların hızla arttığına dikkat çekti. Bu sürecin dijital oyunlarla başladığını, sosyal medyayla devam ettiğini ve son olarak yapay zekanın eklendiğini söyledi. Yapay zeka bağımlılığının, psikiyatride tanımlanmış bir hastalık olma adayı olduğunu ifade etti.

Bağımlılıktan Korunma Yolları

Ali Erdoğan, teknolojik avantajların dışlanmaması gerektiğini ancak dijital dünyadan kopup gerçekliğe dönmenin hayati önem taşıdığını dile getirdi. Bağımlılıktan korunma yolları olarak şunları önerdi:

• Kullanım sürelerini dikkatli belirlemek ve kısıtlamalar koymak
• Yapay zekayı genellikle işle ilgili veya yardımcı olabilecek konularda kullanmak
• Sosyal etkileşimleri artırmak, arkadaşlarla dışarı çıkmak, spor yapmak ve doğada bulunmak

Erdoğan, “Yapay zeka hayatımızı çok güzel kolaylaştırdı ama hala gerçek zekaya, gerçek insana ve gerçek bir gülümsemeye muhtacız,” şeklinde konuştu.