Yapay Zeka, Matematik Odaklı İşlerde Çalışanları Tehdit Ediyor

Yapay Zeka Otomasyonu Endişeleri Finans Sektöründe Artıyor

Teknoloji milyarderi Peter Thiel’in daha önce yaptığı bir uyarı, son dönemdeki işten çıkarmalarıyla yeniden gündeme geldi. Thiel, yapay zekanın öncelikle “matematik insanlarını” hedefleyeceğini belirtmişti. Bu durum, finans sektöründe yaşanan sonlayoff dalgalarıyla birlikte endişeleri artırdı.

Peter Thiel’in Uyarısı

Thiel, 2024 yılında yapılan bir röportajında şunları söylemişti: “Yapay zeka, ‘kelime insanlarından’ önce ‘matematik insanlarını’ etkileyecek.” Ayrıca, yapay zekanın şu anda otomatikleşmemiş olan sağlık hizmetleri gibi STEM alanlarında bile matematik becerilerinin önemini azaltacağını ifade etti. Thiel, “İnsanları fizik ve kalkülüs ile eleyerek tıp fakültesine alıyoruz. Beyin ameliyatı yapacak birinin beynime işlem yaparken kafasında asal sayı çarpanlaması yapmasını gerçekten istemem,” şeklinde konuşmuştu.

Finans Sektöründeki İşten Çıkarma Trendi

Son dönemde finans sektöründe yaşanan işten çıkarmalar, Thiel’in uyarısını akıllara getirdi. Fintech şirketi Block, son açıklamasında çalışan sayısının %40 oranında azaltıldığını (yaklaşık 4.000 kişi) ve bunun temel nedeninin yapay zeka modelleri olduğunu belirtti. Bank of America CEO’su Brian Moynihan ise, yapay zekanın aynı sayıda veya daha az insanla daha fazla iş yapma imkanı sunduğunu söyledi. Ocak ayında Wall Street analistleriyle yaptığı bir toplantıda, bankanın işten çıkarma yapmasa bile genel maaş bordrosunu azaltabileceğini ima etti. Moynihan, “İşe alım kararlarını erteleyerek personel sayısını doğal olarak düşürebiliriz,” dedi.

Diğer Bankaların Yaklaşımları

Wells Fargo CEO’su Charlie Scharf da Aralık ayında yapay zeka sayesinde daha fazla iş yaptıklarını belirtti. Henüz bir işten çıkarma yapılmamış olsa da, bunun mümkün olabileceğini gösterdi. Scharf, “Daha az insanla daha fazla iş yapmanın yollarını bulabileceğimiz alanlar var,” ifadesini kullandı. JPMorgan Chase’in CFO’su ise Ekim ayında yöneticilere yeni personel alımından kaçınmaları talimatı vermişti. JPMorgan, halihazırda 150.000 çalışanı tarafından haftalık olarak kullanılan büyük bir dil modelini devreye almış ve CEO Jamie Dimon, yapay zekanın sağladığı verimlilik artışlarının önümüzdeki yıllarda bankanın daha az sayıda çalışanla işe devam etmesine neden olabileceğini kabul etti.

Goldman Sachs’ın Stratejisi

Ekim ayında Goldman Sachs da çalışanlarına gönderdiği bir notta, personel sayısındaki artışı sınırlayacaklarını ve sınırlı sayıda çalışana ait işten çıkarmalar yapacaklarını duyurdu. CEO David Solomon, “Yapay zekanın vaatlerinden tam olarak yararlanmak için operasyonlarımızın her alanında daha fazla hız ve çevikliğe ihtiyacımız var. Bu sadece platformlarımızı yeniden düzenlemek anlamına gelmiyor. İnsanları nasıl organize ettiğimizi, karar aldığımızı, verimliliği ve etkinliği nasıl düşündüğümüzü ele almamız gerekiyor,” şeklinde bir açıklama yaptı.

Diğer Sektörlerdeki Durum

Citigroup ve Morgan Stanley da son haftalarda personel azaltımları yapmış olsa da bunun yapay zeka ile ilgisi olmadığı belirtildi. Finans sektörü dışındaki Salesforce şirketi, geçen yıl yapay zeka nedeniyle 4.000 müşteri destek rolünü ortadan kaldırmıştı. Pinterest ise iş gücünün yaklaşık %15’ini işten çıkararak yapay zeka odaklı rollere yoğunlaşmayı hedeflemişti.

Analistlerin Görüşleri ve Alternatif Açıklamalar

Bazı analistler, yapay zekanın işten çıkarma açıklamalarıyla bağlantılı olup olmadığı konusunda şüpheci davranıyor. Bu teknolojinin, pandemi döneminde yapılan aşırı işe alımları düzeltmek için bir bahane olarak kullanıldığına dair görüşler dile getiriliyor.

Kelime Odaklı Becerilerin Önemi

Ancak, “kelime insanlarının” becerileri hala talep görüyor. LinkedIn tarafından yayınlanan yeni bir araştırmaya göre iletişim ve yaratıcı düşünme becerilerine olan ihtiyaç artıyor. Bir LinkedIn sözcüsü Fortune’a yaptığı açıklamada, “Şirketler giderek daha iyi iletişim kurabilen kişilere bakıyor çünkü güçlü yazma, açıklık ve muhakeme hala önemli,” dedi. LinkedIn’de “hikaye anlatıcıları”na yönelik iş ilanlarının sayısının son bir yılda ikiye katlandığı belirtildi.

• Peter Thiel: Yapay zekanın “matematik insanlarını” önce etkileyeceğini öne sürmüştür.
• Brian Moynihan (Bank of America CEO’su): Yapay zekanın daha az insanla daha fazla iş yapma imkanı sunduğunu belirtmiştir.
• Charlie Scharf (Wells Fargo CEO’su): Yapay zeka sayesinde daha fazla iş yaptıklarını ifade etmiştir.
• Jamie Dimon (JPMorgan Chase CEO’su): Verimlilik artışlarının daha az sayıda çalışanla işe devam edilmesine neden olabileceğini kabul etmiştir.
• David Solomon (Goldman Sachs CEO’su): Personel sayısındaki artışı sınırlayacaklarını ve işten çıkarmalar yapacaklarını duyurmuştur.

İş hayatındaki inovasyonun yeni çağına tanıklık etmek için 19-20 Mayıs 2026 tarihlerinde Atlanta’da düzenlenecek Fortune Workplace Innovation Summit’e katılabilirsiniz.