Yapay Zeka Otomasyonuyla İlgili İşten Çıkarma Beklentileri Düşürülüyor

Yapay Zekanın İş Piyasası Üzerindeki Etkisi Hakkında Yeni Bulgular

Yapay zeka (AI) alanındaki en etkili isimler, beyaz yakalı çalışanları tedirgin etmeyi amaçlarken, son araştırmalar işten çıkarmaların beklenen ölçeği hakkında daha ılımlı bir tablo çiziyor. Microsoft’un AI Başkanı Mustafa Suleyman ofis işlerinin 18 ay içinde yok olabileceğini öngütürken, Anthropic CEO’su Dario Amodei ise giriş seviyesi pozisyonların sayısının yarıya inebileceği tahmininde bulunmuştu. Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell da iş yaratımının sıfıra yakın seyrettiği bir ortamda AI’nin labor piyasasını etkilediğini belirtmişti.

CFO Anketi: İşten Çıkarma Beklentileri Düşük

ABD merkezli firmaların mali yöneticilerinin (CFO) katıldığı, Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu’nun (NBER) tarafından hazırlanan bir çalışma, CFO’ların sadece %44’ünün AI ile ilişkili işten çıkarmalar planladığını ortaya koydu. Çalışma, daha geniş ekonomik tabloda yaklaşık 125 milyon pozisyonun bulunduğu ekonomide, bu durumun yılda yaklaşık 502.000 pozisyona tekabül ettiğini gösterdi. Bu kayıp sayısının yarısı beyaz yakalı işlerden kaynaklanacak.

Yapay Zeka ile İlgili İşten Çıkarmalardaki Artış Beklentisi

Geçen yıla göre 9 kat artan bu işten çıkarma oranı (55.000), genel işgücü piyasası düşünüldüğünde küçük bir orana denk geliyor. Duke CFO anketinin eş yazarlarından John Graham, bunun “korku senaryosu” olmadığını belirtiyor. Çalışma ayrıca, AI’nin getirdiği verimlilik artışları ile algılanan verimlilik arasındaki büyük bir fark olduğunu da ortaya koyuyor. Bu durumun, gerçekleşen gelirlerdeki gecikmelerden kaynaklandığı düşünülüyor.

Verimlilik Artışı Beklentisi ve Solow Paradoksu

Goldman Sachs ekonomisti Ronnie Walker, AI yatırımlarının yoğun olmasına rağmen, ekonomik düzeyde verimlilik ile AI benimseması arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığını vurguladı. Ekonomistler, bu durumu “Solow paradoksu” olarak adlandırıyorlar; yani, dönüştürücü teknolojilerin (bilgisayarlar veya yapay zeka gibi) ekonomik verilere yansımaması durumunu ifade ediyor. Nobel ödüllü Robert Solow, “Bilgisayar çağı her yerde görülebilir ama verimlilik istatistiklerinde değil” demişti.

Şirketlerin Yapay Zekanın Potansiyelini Görmesi

Graham, yöneticilerin şu anda verimliliğin daha çok bir “arzulanan gerçeklik” olduğunu ifade ediyor. Şirketler AI’nin potansiyelini görüyor ancak bunu yansıtan finansal sonuçlar henüz elde edemiyor.

Son Zamanlarda Yapay Zeka ile İlgili İşten Çıkarma Örnekleri

Challenger, Gray & Christmas araştırma firmasının verilerine göre, 2025 yılında AI’ye atfedilen yaklaşık 55.000 işten çıkarma yaşandı. Bu sayı geçen yılki toplam iş kaybının sadece %4,5’ini oluşturuyor. Ancak çalışmanın bulguları doğruysa, bu yıl AI ile ilişkili işten çıkarmalar 9 kat artış gösterebilir.

• Jack Dorsey’nin Block şirketi çalışanlarının yaklaşık %40’ını (4.000’den fazla) teknoloji nedeniyle işten çıkardı.
• Avustralya-Amerika merkezli finansal hizmetler firması Atlassian %10 oranında personelini azalttı.
• Meta, CEO Mark Zuckerberg’in kendisinin bir AI ajan klonu oluşturmasıyla birlikte %20 oranında işten çıkarma planlıyor.

İş Piyasasındaki Durum ve Küçük Şirketlerdeki Potansiyel Artış

ABD’de geçen ay 92.000 iş kaybı yaşanırken, işsizlik oranı %4,4’e yükseldi. Ancak çalışma aynı zamanda AI benimsemesinin özellikle küçük ölçekli firmalarda işe alımları artırabileceğini de gösteriyor. Küçük şirketler genellikle AI ile ilişkili işletme giderlerini karşılamakta zorlandıkları için benimseme oranları daha düşük seviyede kalıyor. Benimseme arttıkça, küçük firmalar teknik rollerde istihdamı artırmayı planlıyor ve büyük firmaların ise teknik rolleri sabit tutması bekleniyor.