Yapay Zeka Şirketlerinin Değerlemelerinde Düzeltme: Hype’tan Gerçeğe

Yapay Zeka Şirketlerinin Değerlemelerinde Düzeltme Bekleniyor

Yapay zeka (YZ) şirketlerine yönelik abartılı değerlemeler, yatırımcılar arasında endişe yaratıyor. Kamu ve özel piyasa yatırımcıları, YZ şirketlerine büyük primler atfetmeye devam ederken, piyasa koşulları değişmeye başlıyor. Uzmanlar, YZ alanındaki “müzik”in durduğu anda yatırımcıların “müzik sandalyesi” oyununda paniğe kapılabileceklerini belirtiyor.

Dotcom Balonu Paralelliği

Bu durum, dotcom balonu patlamasıyla benzerlikler taşıyor. YZ teknolojisinin uzun vadeli potansiyeli büyük olsa da, mevcut değerlemelerdeki abartı, başlangıç aşamasındaki heyecanın bir sonucu olarak görülüyor. Şu anda, “Hayal Kırıklığı Vadisi”ne doğru kaydığımız ve YZ balonu patladığında, hatalı değerlemelerin ortaya çıkacağı öngörülüyor.

YZ Şirketlerinin Sağlıksız Bağlantıları

Büyük YZ şirketleri arasında, tedarikçilerin müşterilere yatırım yapması ve dairesel yatırımın yaygın olduğu bir durum gözlemleniyor. Örneğin, Nvidia’nın OpenAI’ye yaptığı yatırım, Nvidia’nın doğrudan veya dolaylı olarak OpenAI’ya GPU (grafik işlem birimi) tedarik etmesini sağlıyor ve OpenAI’nın daha fazla satın almasına olanak tanıyor. Benzer bir durum, Nvidia’nın Coreweave’e yaptığı yatırımda da görülüyor; Coreweave, Nvidia’dan GPU satın alıp, bunları OpenAI ve diğer büyük dil modeli (LLM) sağlayıcılara kiralıyor. Büyük bulut sağlayıcıları da OpenAI ve Anthropic’e yatırım yapmış ve onlara eğitim ve çıkarım için bulut bilişim hizmetleri sunuyor. Bu durum, OpenAI ve diğer LLM sağlayıcılarının, OpenAI’nin ChatGPT’si üzerine uygulamalar geliştirebilen diğer şirketlere yatırım yapabilmesini de içeriyor. Bu karmaşık ortaklıklar riskler taşıyor ve ekosistemin genel sağlığı için olumsuz etkileri olabiliyor. Özellikle özel piyasalarda, Lovable’ın 330 milyon dolarlık 6,6 milyar dolarlık bir değerlemeyle B Serisi finansman turunu tamamlaması ve Mistral AI’nin 1,7 milyar euroluk 11,7 milyar euroluk bir değerlemeyle C Serisi finansman turunu gerçekleştirmesi gibi örnekler, yatırımcılar ve girişimciler için gerçekçi olmayan beklentiler yaratıyor.

Yıllık Tekrarlayan Gelir (ARR) Değişimi

YZ şirketlerinin değerlemelerinde bir diğer sorun ise, Yıllık Tekrarlayan Gelir (ARR) raporlamasında yaşanan değişiklikler. Yazılım şirketleri için değerin en büyük belirleyicisi olan ARR, artık eskisi gibi değil. Eskiden aboneliklerden elde edilen gelirler üzerinden hesaplanırken, şimdi tek seferlik, hacim bazlı, performans bazlı ve değer bazlı sözleşmeler gibi çeşitli ölçütler de dahil ediliyor, bu da öngörülebilirliği azaltıyor. Sözleşme yapısının ötesinde, kısa satış döngüleri ve kısa uygulama süreleri gibi niteliksel faktörler de YZ şirketlerinin büyümesini hızlandırıyor. Ancak bu hızlı satışlar, heyecan ve beklentiye dayalı olabilir ve özellikle kurumsal müşteriler yerine bireysel müşterilere yönelik olabilir, bu da yenilenme olasılığını azaltabilir. Kısa uygulama süreleri ise teknolojinin üretkenliği anlamında önemli bir iyileştirme sağlamadığını gösterebilir.

Brüt Kâr Marjları Baskı Altında

Birçok YZ şirketi yüksek maliyetlerle faaliyet gösteriyor ve gelir tahminleri aşırı iyimser. Yüksek geliştirme, eğitim ve AI modellerinin bakım maliyetleri nedeniyle birçok şirket düşük veya hatta negatif kâr marjıyla çalışıyor. Geleneksel yazılım şirketlerinin tipik olarak %70-80 brüt kâr marjı bulunurken, birçok YZ şirketinin brüt kâr marjı ise düşük onlu veya yirmili seviyelerde seyrediyor. Bazı şirketler, bu durumdan hızla kurtulmayı ve model maliyetlerinin zayıf marjları telafi etmesi için yeterince hızlı düşmesini umuyor. Ancak, bu durumun gerçekleşmediği ve maliyetlerin düşmediği görülüyor.

Temel Unsurlara Odaklanma Zamanı

YZ şirketlerinin abartılı değerlemelerinin ortasında, temel unsurlara odaklanmak gerekiyor. Mevcut beklentiler aşırı ve durum kontrolden çıkmaya başlıyor. Aşırı heyecanın dışında, akılcı yatırımlar yapmak hala mümkün. Yapay zeka yeteneklerine dayalı mevcut kurumsal çözümleri değiştirmeyi hedefleyen B2B yazılım şirketlerine yatırım yapmak için büyük bir fırsat bulunuyor. Aynı zamanda, mevcut bulut yazılım pazarına göre en az 10 kat daha büyük olan mevcut profesyonel hizmetler pazarının büyük bir bölümünü otomatikleştirebilecek “agentic AI” yazılım şirketlerine yatırım yapmak için daha büyük bir fırsat var. Bu şirketler, üretkenliği artıracak ve şu anda manuel işgücüyle yönetilen iş süreçlerini dönüştürecek çözümler sunuyor.

• OpenAI: YZ alanındaki önemli oyuncu ve birçok yatırımın odağı.
• Lovable: 6,6 milyar dolarlık değerlemesiyle dikkat çeken bir YZ şirketi.
• Mistral AI: 11,7 milyar dolarlık değerlemesiyle yüksek beklentiler yaratan bir YZ şirketi.