Yapay Zeka Verilerde Ortaya Çıkmıyor, İşgücünü Geliştiriyor

Yapay Zekanın Ekonomiye Etkisi Henüz Açık Değil

ABD merkezli Apollo Chief Economic’in baş ekonomisti Torsten Slok, yapay zekanın (YZ) umut vadeden bir büyüme ve bolluk dönemi başlatma beklentisi olmasına rağmen, makroekonomik verilerde henüz belirgin bir şekilde kendini göstermediğini belirtti. Slok, son günlerde yayınladığı bir notta, 1980’lerde kişisel bilgisayarların ekonomiyi dönüştürmesi sırasında ekonomist Robert Solow’un “Bilgisayar çağını her yerde görebilirsiniz ama verimlilik istatistiklerinde göremiyorsunuz” şeklindeki sözlerini hatırlattı. Slok, günümüzde de YZ için aynı durumun geçerli olduğunu, istihdam, verimlilik ve enflasyon verilerinde henüz yeni teknolojinin izlerini görmediğimizi ifade etti.

Yatırımcılar YZ’nin İş Modellerini Değiştirmesini Bekliyor

Slok’a göre, yatırımcılar YZ’nin iş modellerini kökten değiştirmesini bekliyor ve bu beklentiler son zamanlarda borsalarda satışlara yol açtı. Özellikle, servet yöneticileri, sigorta brokerları, vergi hazırlama, muhasebe hizmetleri, profesyonel veri, hukuk araştırması, nakliye ve lojistik gibi alanlara maruz kalan şirketlerin hisseleri sert düşüşler yaşadı. “Yapay zeka her yerde, ancak geleneksel makroekonomik verilerde yok,” şeklinde bir ifade kullanan Slok, YZ’nin ekonomik değer yaratımının nasıl gerçekleştiği konusunda belirsizliklerin olduğunu vurguladı.

YZ’nin Ekonomiye Etkisi Beklentilerin Altında mı?

Bazı YZ savunucuları, Dario Amodei’nin Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı gibi, YZ’nin GSYH büyümesini %5-10’a kadar artırabileceğini öngörüyor. Elon Musk gibi isimler ise YZ’nin o kadar fazla zenginlik yaratacağını tahmin ediyor ki, yakın gelecekte çalışmanın isteğe bağlı hale gelebileceğini belirtiyor. Ancak Slok, bu öngörülerin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda henüz ikna olmuş görünmüyor. Slok, “Belki de YZ için bir ‘J-eğrisi’ etkisi vardır, yani YZ’nin makro verilere yansıması zaman alabilir. Belki de değildir,” diyerek belirsizliği dile getirdi.

Rekabet, YZ’nin Değer Yaratımını Etkiliyor

Slok, YZ’nin değer yaratımının, büyük dil modeli geliştiricileri arasındaki şiddetli rekabet nedeniyle, kullanıcılar için fiyatların sıfıra yakın bir seviyeye düşürülmesiyle, 1980’lerdeki bilgisayar devrimi gibi gerçekleşmediğini belirtti. Ekonomik açıdan bakıldığında ise, YZ’nin yarattığı değerin belirli bir üründen değil, ekonomideki kullanım şeklinden kaynaklandığını vurguladı.

Uzmanlar YZ’nin Etkisini Az Buluyor

Penn Wharton Budget Model gibi çeşitli çalışmalar, YZ’nin toplam faktör verimliliğine yıllık sadece %0,1-0,2 puanlık bir katkı sağlayacağını ve 2035 yılına kadar kümülatif olarak %1,5’lik bir artışa neden olacağını öngörüyor. Benzer şekilde, Kongre Bütçe Ofisi (CBO), YZ’nin toplam faktör verimliliği büyümesine yıllık %0,1 puanlık bir katkı sağlayacağını ve 2036 yılına kadar üretimi %1 oranında artıracağını tahmin ediyor.

İşgücü Piyasası Verileri Beklentileri Değiştiriyor

Çalışma Bakanlığı’nın 2025 yılındaki işgücü artışını 584.000’den 181.000’e düşürmesi, ekonominin sağlıklı bir şekilde büyümesine rağmen çok az sayıda işçi eklenmesiyle verimliliğin artması ve YZ’nin etkileri hakkında soru işaretleri yaratıyor. CBO, üretici olmayan işgücü uygulamalarının yaygınlaşmasının, önümüzdeki on yılda TFP büyümesini mütevazı bir şekilde artıracağını öngörüyor.

YZ İşgücünü Değiştirmiyor, Geliştiriyor

Slok, ChatGPT ile üç yıl geçmesine rağmen makroekonomik verilerde YZ’nin izlerini görmek zor olduğuna göre, YZ’nin bazı sektörlerde işgücünü değiştirmekten ziyade geliştirmeye yönelik olabileceğini belirtiyor. Bu durum, YZ’nin işgücü piyasası üzerindeki etkilerinin beklentilerin altında olduğunu düşündürüyor.

• Apollo Chief Economic: Torsten Slok
• Robert Solow: 1980’lerde ekonomist
• Dario Amodei: Anthropic CEO
• Elon Musk: xAI co-founder
• Penn Wharton Budget Model: YZ’nin etkisini araştıran model
• Congressional Budget Office (CBO): YZ’nin etkisini tahmin eden kurum