Yetersiz Uyku ve İşlenmiş Gıdalar Beyin Sağlığını Tehdit Ediyor
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, uyku düzeninin ve beslenme alışkanlıklarının beyin sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Uzun süreli uykusuzluk ve yüksek şeker içeren işlenmiş gıdaların tüketiminin beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini belirtti.
Uyku Eksikliği Beyin Fonksiyonlarını Zayıflatıyor
Prof. Dr. Topçuoğlu, yetersiz uykunun kısa vadede dikkat, hafıza ve öğrenme kapasitesini azalttığını, uzun vadede ise demans riskini artırdığını vurguladı. “Yetersiz uyku, kısa vadede dikkat, hafıza ve öğrenme kapasitesini etkilerken, uzun vadede kronik uykusuzluğun demans riskini artırdığını biliyoruz.” şeklinde konuştu. Uyku eksikliğinin beynin hipokampüs, prefrontal korteks ve amigdala bölgelerini etkilediğini belirten Topçuoğlu, hipokampüsün hafıza oluşumunu, prefrontal korteksin dikkat ve odaklanmayı, amigdala ise duygusal tepkileri düzenlediğini aktardı.
Uyku sırasında devreye giren glimfatik sistemin beyindeki toksinleri temizlediğini ve bu sürecin bellek oluşumu ve sinir hücrelerinin onarımı için kritik olduğunu ifade eden Topçuoğlu, uykusuzluğun bu doğal temizlik mekanizmasını bozduğunu söyledi.
İşlenmiş Gıdalar Bağımlılık Yaratıyor ve Beyni Zarar Veriyor
Topçuoğlu, yüksek şeker içeren işlenmiş gıdaların odaklanma güçlüğü ve beyin sisi oluşumuna yol açtığını belirtti. “İşlenmiş gıdaların tümü, beyin için yüksek risk oluşturuyor. Çünkü bunlar çok yüksek şeker, yüksek oranda tuz ve düşük kaliteli trans yağ içeriyor.” dedi. Bu gıdaların beynin ödül mekanizmasını bozarak bağımlılık yarattığını ve dopamin reseptörlerinin duyarsızlaşmasına neden olduğunu vurguladı. Hayvan deneylerinde, bu tür gıdalarla beslenen hayvanların beyinlerinde yapısal bozulmalar gözlemlendiğini de ekledi.
Beyin Sağlığını Koruma İçin Öneriler
- Her gün açık havada 20 dakika yürüyüş yapın.
- Egzersiz yapın ve stresi azaltın.
- Uyku düzeninizi yoluna koyun, gerekirse yardım alın.
- Sosyal izolasyondan kaçının.
- Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
- Yeterli miktarda su tüketin.
Topçuoğlu, suyun beyin hücrelerinin hacmini koruduğunu, elektrolit dengesini sağladığını ve toksinlerin temizlenmesine yardımcı olduğunu belirtti. Sağlıklı bir yaşam tarzı ve bilinçli beslenme ile beyin sağlığını koruyabileceğimizi vurguladı.
