Yüksek Mahkeme, Trump’ın Merkez Bankası Yönetici Ataması Girişimini Sorguladı

Yüksek Mahkeme, Federal Rezerv Bağımsızlığına Yönelik Tartışmayı Değerlendirdi

ABD Yüksek Mahkemesi, Çarşamba günü, Başkan Donald Trump‘ın Federal Rezerv Yönetim Kurulu üyesi Lisa Cook’u görevden alma çabasıyla ilgili duruşma yaptı. Mahkeme, Trump’ın, ülkenin merkez bankası üzerindeki kontrolü ele geçirme girişimine karşı şüpheci bir yaklaşım sergiledi. Duruşma, Trump’ın Cook’u, kendisinin reddettiği mortgage sahtekarlığı iddiaları üzerine görevden alma talebini kapsadı.

Tarihsel Bağlam ve Yasal Tartışma

Federal Rezerv’in 112 yıllık tarihinde, hiçbir başkan daha önce bir yönetim kurulu üyesini görevden almamıştır. Bu durum, Federal Rezerv’in siyasi etkilerden bağımsız olarak yapılandırılması ilkesine aykırıdır. Yüksek Mahkeme, Trump’ın yetki alanını genişletme çabasıyla karşı karşıya kaldı. Mahkeme, daha önce Trump’ın acil durum başvurularını sıklıkla desteklemiş olsa da, Cook’un davası bir istisna olabilir.

Yargıçların Tutumu ve Federal Rezerv Bağımsızlığı

Yüksek Mahkeme yargıcı Brett Kavanaugh, “Cook’un görevden alınmasına izin vermek, Federal Rezerv’in bağımsızlığını zayıflatır, hatta belki de sarsar” şeklinde bir açıklama yaptı. En yüksek mahkemenin dokuz üyeli heyetinden en az beş yargıç daha, Cook’un görevden alınma çabası konusunda şüpheci bir tutum sergiledi. Hem Lisa Cook hem de Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell, yoğun katılımın olduğu duruşma salonunda yaklaşık iki saatlik argümanları takip etti.

Trump’ın Motivasyonu ve Ekonomik Politikalar

Lisa Cook, duruşma sonrasında yayınladığı açıklamada, “Görev yaptığım sürece, Amerikan halkının hizmetinde siyasi bağımsızlığın ilkesini koruyacağım” ifadesini kullandı. Trump’ın eleştirmenleri, Cook’u görevden alma çabasının gerçek motivasyonunun, Cumhuriyetçi başkanın ABD faiz politikası üzerindeki kontrolü elde etme isteği olduğunu belirtiyor. Trump’ın Cook’u görevden alarak yerine kendi atamasıyla, Fed yönetim kurulunda çoğunluğu ele geçirmesi mümkün olabilir.

Faiz Oranları ve Enflasyon Endişeleri

Trump, daha önce İsviçre’nin Davos kentinde yaptığı konuşmada, faiz oranlarının önemli ölçüde düşürülmesi çağrısında bulunarak, ABD’nin dünyanın en düşük faiz oranına sahip ülkesi olması gerektiğini savundu. Fed, son dört ayda ard arda üç kez bir temel faiz oranını düşürmüştü, ancak bu, Trump’ın istediği hızdan daha yavaştı. Fed, ayrıca enflasyon endişeleri nedeniyle önümüzdeki aylarda faiz oranlarını değiştirmeyi düşünebileceğini belirtti.

Dava Süreci ve Olası Kararlar

Mahkemenin önündeki temel soru, Cook’un görevden alma davasının sonuçlanana kadar görevde kalıp kalamayacağıdır. Alt mahkemeler, Cook’un yedi yönetim kurulu üyesinden biri olarak görevde kalmasına izin vermiştir. Yüksek Mahkeme, Trump’ın acil durum başvurusunu reddederek davanın alt mahkemelerde devam etmesine izin verebilir. Baş Yargıç John Roberts, Trump’ın eylemlerine şüpheyle yaklaşarak, davanın alt mahkemelere geri gönderilmesinin yerine daha kalıcı bir karar verilmesinin daha doğru olabileceğini belirtti. Kararın yaz aylarının başında açıklanması bekleniyor.

Federal Rezerv ile Yüzleşme ve Soruşturma

Cook’un davasının Yüksek Mahkeme’de görüşülmesiyle birlikte, Trump, Federal Rezerv ile olan çatışmasını tırmandırdı. Adalet Bakanlığı, Jerome Powell hakkında bir ceza soruşturması başlattı ve merkez bankasına Kongre’ye yaptığı tanıklıkla ilgili alt komisyon belgeleri gönderdi. Powell, Trump’ın suçlamalarına karşılık vererek, bunun gerçek nedenin perde arkasında olduğunu, Trump’ın faiz oranları konusundaki hayal kırıklığının yansıdığını belirtti.

Geçmişteki Yargısal Yaklaşımlar ve İddialar

Adalet Bakanlığı, anlaşmazlığın esasen Powell’in Kongre’ye yaptığı tanıklıkla ilgili olduğunu iddia ediyor. Trump’ın ikinci döneminin ilk yılında, mahkeme genellikle Trump’ın acil eylem taleplerini karşılamış, ancak her zaman değil. Bu durum, diğer devlet kurumlarının başkanlarının görevden alınmasına izin verilmesi gibi durumları da içeriyordu. Ancak mahkeme, ülkenin merkez bankasının bağımsızlığına daha dikkatli yaklaşarak, Fed’i eşsiz bir şekilde yapılandırılmış, neredeyse özel bir kurum olarak nitelendirdi.

• Kişiler: Donald Trump, Lisa Cook, Jerome Powell, John Roberts, D. John Sauer, Letitia James, Adam Schiff, Bill Pulte
• Kurumlar: Federal Rezerv, Yüksek Mahkeme, Adalet Bakanlığı
• Konular: Faiz oranları, mortgage sahtekarlığı, Federal Rezerv bağımsızlığı, ekonomik politika