Yüksek Mahkeme, Trump’ın Tarif Yetkilerini Kısıtlayan Karar Aldı

Kararın Detayları ve Ekonomik Etkileri

ABD Yüksek Mahkemesi, Cuma günü (24 Mayıs 2025) verdiği tarihi bir kararla, eski Başkan Donald Trump’ın Uluslararası Acil Durum Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında uyguladığı tarifeleri usulsüz ilan etti. Karar, yaklaşık 175 milyar dolarlık tarife gelirinin iade altına girmesine yol açabilir ve ABD’nin ticaret politikalarını önemli ölçüde etkileyebilir.

Kararın Gerekçesi

Yüksek Mahkeme, kararında Kongre’nin, Başkan’a tarifeleri düzenleme yetkisi verdiğini açıkça belirtmediğini vurguladı. Başsavcı John Roberts’ın yazılı açıklamasına göre, tarifelerin aslında vergiler niteliğinde olduğu ve bu tür vergi uygulama yetkisinin Anayasa ile Kongre’ye ait olduğu ifade edildi. Mahkeme, “büyük sorular doktrini”ni uygulayarak, bu denli geniş kapsamlı bir ekonomik değişikliğin Kongre tarafından açıkça yetkilendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kimler Karara Katıldı?

Yüksek Mahkeme’de 6 üye çoğunlukla kararı destekledi. Çoğunluk görüşüne katılan isimler arasında Başsavcı Roberts ve diğer hakimleri yer aldı. Dissenting (ayrı görüş bildiren) ise, Yargıçlar Thomas, Alito ve Kavanaugh oldu. Yargıç Neil Gorsuch’un da katıldığı bir ek görüşname ile kararın gerekçeleri daha detaylı açıklanmıştır.

Ekonomik Sonuçları ve Tepkiler

Bu karar, özellikle çelik ve alüminyum tarifelerinden etkilenen sektörler için önemli bir rahatlama sağlayabilir. Ayrıca, Çin’e uygulanan geniş kapsamlı tarifelerin de kapsamını daraltmıştır. Goldman Sachs ve New York Fed gibi kuruluşların daha önceki araştırmaları, bu tarifelerin ABD şirketleri ve tüketiciler üzerinde orantısız bir yük oluşturduğunu göstermişti.

Sektör Temsilcilerinin Açıklamaları

EY’nin küresel ticaret politikası uygulamasının yönetici direktörü Blake Harden, “Bu karar, tarifelerin sonu değil. Yönetim, diğer tarife yetki araçlarına sahip. Şirketlerin bu süreç için hazırlık yapması ve gelecekteki adımlara karşı tetikte olması gerekiyor.” şeklinde bir açıklama yaptı.

Siyasi Tepkiler

Demokratik Ulusal Komitesi Başkanı Ken Martin ise, “Donald Trump Amerika’yı o kadar kötü hale getirdi ki, hatta Yüksek Mahkeme bile onun çok ileri gittiğini düşünüyor. Bu tarihi karar, Trump’ın yasa dışı tarife vergilerini sınırlayan bir adım.” ifadelerini kullandı.

Piyasanın Reaksiyonu

Piyasa analistleri, kararın beklenmedik olmadığı ve bu nedenle piyasada büyük bir dalgalanmaya neden olmadığına dikkat çekti. Aptus Capital Advisors’ın başındaki David Wagner, “Karar, piyasa için neredeyse bir ‘olay değil’. ” şeklinde yorum yaptı.

Gelecek Adımlar

Mahkeme kararının, ABD ve diğer ülkeler arasındaki ticaret ilişkilerini nasıl etkileyeceği belirsizliğini koruyor. Ancak, kararın uygulanması ve iade süreçlerinin tamamlanması zaman alabilir. Ayrıca, yönetimin bu karara karşılık olarak başka ticaret yetki araçlarını kullanma olasılığı da göz önünde bulundurulmalıdır.

Tarife İadeleri Süreci

Yüksek Mahkeme, tarife iadeleri konusunda bir süreç belirlemediği için, bu sürecin nasıl yürütüleceği ve hangi şirketlerin geri ödeme alabileceği henüz net değil.