Zamir Nedir?

Türkçe dil bilgisi derslerinde sıklıkla karşımıza çıkan ve Türkçe paragraf sorularında yerini alan konulardan biri kuşkusuz zamirdir. Zamirler anlamlarına ve görevlerine göre farklı türlere ayrılmaktadırlar.

Zamir Çeşitleri

Zamir, cümlede varlıkların adları yerine kullanılabilir. Ayrıca adların yerine getirdiği bütün fonksiyonları yerine getirebilir. Zamir isim soylu kelime olarak kullanılırken ben, sen, o, biz, siz, onlar; kendim, kendin, kendi, kendimiz, kendiniz, kendileri; bu, şu, o; kim, ne ve biri gibi kelimeler de sıklıkla zamir olarak kullanılır.

Zamirler anlamlarına ve görevlerine göre farklı türlere ayrılmaktadırlar:

Şahıs Zamirleri

Kişi adlarının yerine kullanılan ben, sen, o, biz, siz, onlar, bunlar gibi kelimelerdir. Örnek: Bu işi anca o yapar.

Dönüşlülük Zamiri

Cümledeki eylemin, özne tarafından bizzat yapıldığını bildiren, vurgulayan zamir türüne denir. Kendi sözcüğünün iyelik eki almış haline diyebiliriz. Örnek: Bu hayatı kendin yaşamalısın.

İşaret Zamiri

Varlıkların yerini gösteren zamirlere denir. Türkçedeki başlıca işaret zamirleri bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, öteki, beriki, bura, şura, ora, burası, şurası, orası, böylesi, şöylesi ve öylesi’dir. Örnek: Bunlar evimizin son eşyaları.

Soru Zamiri

Soru yoluyla isimlerin yerini tutan zamirlere denir. Cümledeki soru anlamı soru zamirleriyle sağlanır. Örnek: Nereden geliyorsun? (Ankara’dan, okuldan, ondan vs.)

Belgisiz Zamirler

Cümlede varlıkları isim, sayı, miktar ve ölçü yönünden belli belirsiz karşılayan zamirlere belirsiz zamir denir. Hepsi, kimse, tümü, herkes, hepimiz, kimisi, kimileri, kimi, biri, birisi, birileri, birkaçı, bazısı, bazıları, çoğu, birçoğu, birçokları, başkası, birazı, fazlası, bir kısmı, şey gibi. Örnek: Kimse bize bir şey söylemedi.

İlgilik Zamiri

-Ki eki ile oluşturulan zamirlere denir. Örnek: Bu yaptığın pasta benimkinden daha güzel oldu.

İyelik Zamiri

İyelik zamirleri -im, -in, -i, -imiz, -iniz ve -leri’dir. Bu ekler Türkçedeki ses kurallarına göre ufak değişikliklere uğrayabilir. Örnek: Kulaklığını masanın üzerine bırak.(-ın, senin kulaklığın)

Basit Zamirler

Yapım eki almamış, kök durumunda olan zamirlere denir. Sadece çekim eki alabilirler. Ben, anne, bunda, bazıları, kim, onlardan, onuda, onda, şunda, sana gibi.

Bileşik Zamirler

İki kelimenin birleşiminden veya bir arada kullanımından oluşmuş zamirlere denir. Birçoğu, birkaçı, hiçbiri vb.

Gruplaşmış Zamirler

Birden fazla ayrı kelimenin anlam ilişkisi oluşturacak şekilde gruplaşarak meydana getirdikleri zamirlere denir. Öteki beriki, falan filân, şundan bundan, şu bu, her biri, herhangi biri, ne kadarı v.s.

Ek Halindeki Zamirler

Sonuna geldikleri kelimeleri zamire dönüştüren eklere denir. Türkçede ek hâlindeki zamirler ilgi zamiri -ki ve iyelik zamirleridir.

Öne Çıkan Noktalar

• Türkçe dil bilgisi derslerinde sıklıkla karşımıza çıkan ve Türkçe paragraf sorularında yerini alan konulardan biri kuşkusuz zamirdir
• Zamirler anlamlarına ve görevlerine göre farklı türlere ayrılmaktadırlar
• Zamir Çeşitleri

  Zamir, cümlede varlıkların adları yerine kullanılabilir